Siết mua bán nhà đất 2 giá, loại bỏ giao dịch ngầm trốn thuế
Cơ quan thuế sẽ thực hiện đối chiếu nghiêm ngặt giá ghi trên hợp đồng với bảng giá đất tại thời điểm giao dịch. Trong trường hợp hợp đồng không ghi giá hoặc ghi thấp hơn mức giá quy định kèm hệ số K của địa phương, giá tính thuế sẽ được tự động xác định lại theo bảng giá nhà nước.
Đó là điểm đáng chú ý của dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân với những thay đổi căn bản trong cách xác định giá chuyển nhượng.
Theo nội dung dự thảo, mức thuế suất đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản vẫn được giữ nguyên ở mức 2% trên giá trị giao dịch.
Tuy nhiên, cơ quan thuế sẽ thực hiện đối chiếu nghiêm ngặt giá ghi trên hợp đồng với bảng giá đất tại thời điểm giao dịch. Trong trường hợp hợp đồng không ghi giá hoặc ghi thấp hơn mức giá quy định kèm hệ số K của địa phương, giá tính thuế sẽ được tự động xác định lại theo bảng giá nhà nước.
Quy định này được kỳ vọng sẽ buộc người mua và người bán phải kê khai sát với giá trị thực tế để tránh bị truy thu và xử phạt.
Hiện tại, trong nhiều giao dịch bất động sản, việc ghi giá chuyển nhượng thấp hơn giá thực tế thường là thỏa thuận giữa hai bên. Bởi cả người bán và người mua đều có lợi về mặt chi phí, đặc biệt là bên bán.
Khi chuyển nhượng bất động sản, người bán phải nộp thuế thu nhập cá nhân bằng 2% giá trị chuyển nhượng. Vì vậy, nếu giá bán trên hợp đồng càng thấp thì số tiền thuế phải nộp càng giảm.Cụ thể, căn nhà được bán với giá thực tế 10 tỷ đồng, thuế thu nhập cá nhân phải nộp là 200 triệu đồng. Nhưng nếu hợp đồng chỉ ghi 3 tỷ đồng, số thuế phải nộp chỉ còn 60 triệu đồng, nghĩa là giảm tới 140 triệu đồng.
Người mua cũng được hưởng lợi nhất định vì sang tên quyền sử dụng đất, họ phải nộp lệ phí trước bạ 0,5% giá trị tài sản. Nếu giá trên hợp đồng thấp, khoản lệ phí này cũng giảm tương ứng. Ví dụ với căn nhà trị giá 10 tỷ đồng, lệ phí trước bạ sẽ là 50 triệu đồng. Nhưng nếu hợp đồng chỉ ghi 3 tỷ đồng, khoản phí này chỉ còn 15 triệu đồng.
Chính vì vậy, nhiều giao dịch mua bán bất động sản đã hình thành thỏa thuận ngầm giữa hai bên. Một trong những lý do là người dân lợi dụng việc chênh lệch giữa bảng giá đất do Nhà nước ban hành và giá thị trường. Tại nhiều địa phương, giá đất trong bảng giá chính thức vẫn thấp hơn đáng kể so với giá giao dịch thực tế.
Mới đây nhất, vào đầu tháng 3, Công an tỉnh Thái Nguyên khởi tố hai người môi giới bất động sản Lê Quang Chí và Đoàn Văn Quang để điều tra tội Trốn thuế, với cáo buộc từ năm 2024 đến nay đã góp vốn mua đất, sau đó tách thành nhiều thửa xây nhà bán. Hai bị can lợi dụng kẽ hở trong quản lý về thuế để trốn thuế, lệ phí gần 500 triệu đồng khi chuyển nhượng hơn 10 căn nhà.
