Báo Đại Đoàn Kết Văn hóa

Trẩy hội làng nghề phở Vân Cù

Báo Đại Đoàn Kết
Giảm kích thước chữ Aa Tăng kích thước chữ
Tăng kích thước chữ

Văn hóa

Trẩy hội làng nghề phở Vân Cù

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Nằm trong các hoạt động festival phở năm 2026 do Hiệp hội Văn hóa ẩm thực tỉnh Ninh Bình phối hợp cùng chính quyền một số địa phương trong tỉnh tổ chức, sáng ngày 19/3, tại thôn Vân Cù, xã Nam Đồng, tỉnh Ninh Bình, chính quyền xã và cộng đồng làng tổ chức chương trình tham quan trải nghiệm làng nghề phở Vân Cù.

Tại chương trình, trong không gian đình làng Vân Cù, đông đảo khách tham quan được giới thiệu về lịch sử hình thành, phát triển nghề phở ở Vân Cù; trải nghiệm nghệ thuật nấu, chế biến phở của các nghệ nhân nấu phở Vân Cù, thưởng thức phở Vân Cù ngay tại đình làng...

Đình làng Vân Cù - nơi chính quyền địa phương, cộng đồng làng tổ chức hoạt động trải nghiệm làng nghề phở. Theo các bậc cao niên làng Vân Cù, từ những năm đầu thế kỷ 20 ở làng đã có những người đầu tiên lên TP Nam Định (cách khoảng 15 km, nay là phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình) nấu, bán phở cho những ông chủ người Pháp và thợ thuyền làm việc tại Nhà máy dệt Nam Định. Họ, sau đó còn vượt đường, lên Hà Nội, ra Hải Phòng để hành nghề này, chỉ bằng một đôi quang gánh. Ngay từ những thập niên 30, 40 của thế kỷ trước người Hà Nội đã biết, được thưởng thức món phở mang thương hiệu “phở Cồ” của những người mang họ Cồ đến từ vùng đất Nam Định. Ảnh: Duy Hưng. 
Đình làng Vân Cù - nơi chính quyền địa phương, cộng đồng làng tổ chức hoạt động trải nghiệm làng nghề phở. Theo các bậc cao niên làng Vân Cù, từ những năm đầu thế kỷ 20 ở làng đã có những người đầu tiên lên TP Nam Định (cách khoảng 15 km, nay là phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình) nấu, bán phở cho những ông chủ người Pháp và thợ thuyền làm việc tại Nhà máy dệt Nam Định. Họ, sau đó còn vượt đường, lên Hà Nội, ra Hải Phòng để hành nghề này, chỉ bằng một đôi quang gánh. Ngay từ những thập niên 30, 40 của thế kỷ trước người Hà Nội đã biết, được thưởng thức món phở mang thương hiệu “phở Cồ” của những người mang họ Cồ đến từ vùng đất Nam Định. Ảnh: Duy Hưng. 
Tư liệu trưng bày trong gian thờ tổ nghề phở Vân Cù cho biết, người họ Cồ làng Vân Cù bán phở ở vỉa hè Hà Nội năm 1951, có đóng thuế. Ảnh: Duy Hưng.
Tư liệu trưng bày trong gian thờ tổ nghề phở Vân Cù cho biết, người họ Cồ làng Vân Cù bán phở ở vỉa hè Hà Nội năm 1951, có đóng thuế. Ảnh: Duy Hưng.
Đồ nghề bán phở của người Vân Cù xa xưa rất thô sơ. Ảnh: Duy Hưng
Đồ nghề bán phở của người Vân Cù xa xưa rất thô sơ. Ảnh: Duy Hưng
Ngày nay, nghề nấu phở là sinh kế chính của hầu hết các hộ dân trong làng Vân Cù. Họ đi khắp mọi miền đất nước để hành nghề, ra cả nước ngoài. Không chỉ bó gọn trong làng Vân Cù, ngày nay nghề phở còn phát triển mạnh ở nhiều thôn làng khác ở xã Nam Đồng và các xã lân cận. Ảnh: Duy Hưng.
Ngày nay, nghề nấu phở là sinh kế chính của hầu hết các hộ dân trong làng Vân Cù. Họ đi khắp mọi miền đất nước để hành nghề, ra cả nước ngoài. Không chỉ bó gọn trong làng Vân Cù, ngày nay nghề phở còn phát triển mạnh ở nhiều thôn làng khác ở xã Nam Đồng và các xã lân cận. Ảnh: Duy Hưng.
Một trong những niềm vui của người làng Vân Cù là sau hơn 100 năm được hình thành, phát triển từ làng, vào ngày 9/8/2024, “Tri thức văn hóa dân gian phở Nam Định” đã được Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch đưa vào Danh mục “Văn hóa phi vật thể quốc gia”, cần được bảo vệ. Ảnh: Duy Hưng.
Một trong những niềm vui của người làng Vân Cù là sau hơn 100 năm được hình thành, phát triển từ làng, vào ngày 9/8/2024, “Tri thức văn hóa dân gian phở Nam Định” đã được Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch đưa vào Danh mục “Văn hóa phi vật thể quốc gia”, cần được bảo vệ. Ảnh: Duy Hưng.
Hằng năm, dân làng Vân Cù đều tổ chức hội làng, tri ân tổ nghề. Dịp này, con em Vân Cù cùng hồi hương, nấu hàng nghìn bát phở vụ vụ du khách tham quan, trải nghiệm. Ảnh: Duy Hưng.
Hằng năm, dân làng Vân Cù đều tổ chức hội làng, tri ân tổ nghề. Dịp này, con em Vân Cù cùng hồi hương, nấu hàng nghìn bát phở vụ vụ du khách tham quan, trải nghiệm. Ảnh: Duy Hưng.
Năm nay, trong khuôn khổ festival phở năm 2026, ngay tại quê hương mình, các nghệ nhân nấu phở Vân Cù tiếp tục trình diễn nghệ thuật nấu phở truyền thống của mình, phục vụ nhu cầu tham quan, tìm hiểu của du khách. Ảnh: Duy Hưng.
Năm nay, trong khuôn khổ festival phở năm 2026, ngay tại quê hương mình, các nghệ nhân nấu phở Vân Cù tiếp tục trình diễn nghệ thuật nấu phở truyền thống của mình, phục vụ nhu cầu tham quan, tìm hiểu của du khách. Ảnh: Duy Hưng.
Không gian đậm hương vị phở do các nghệ nhân làng Vân Cù tạo tác trong sáng ngày 19/3. Ảnh: Duy Hưng.
Không gian đậm hương vị phở do các nghệ nhân làng Vân Cù tạo tác trong sáng ngày 19/3. Ảnh: Duy Hưng.
Một nghệ nhân trình diễn nghệ thuật tráng bánh phở. Ảnh: Duy Hưng.
Một nghệ nhân trình diễn nghệ thuật tráng bánh phở. Ảnh: Duy Hưng.
Khâu thái thịt cũng cần có kỹ năng. Ảnh: Duy Hưng.
Khâu thái thịt cũng cần có kỹ năng. Ảnh: Duy Hưng.
Nước phở, yếu tố quyết định bát phở có ngon hay không.Theo các nghệ nhân cao tuổi ở Vân Cù, từ thủa khởi nghiệp các tiền nhân của làng đã có “phép nghề”, được các thế hệ kế tiếp giữ gìn, tuân thủ. Đó là cẩn trọng trong từng công đoạn, không được cẩu thả, bớt xén. Theo đó, phải lựa được gạo ngon để xay, nước dùng phải sạch, quá trình tráng bánh, ngâm rửa, hầm xương phải đúng, đủ thời gian; việc sử dụng, kết hợp các loại gia vị (hoa hồi, thảo quả, hành khô, vỏ quế, gừng già, nước mắm, muối thô…) phải được tính toán tỉ mỷ, hợp lý; không được dùng nguyên liệu thừa, lưu cữu. Có như vậy mới đảm bảo các yếu tố của một bát phở ngon: bánh phở mềm, dai; nước dùng ngọt, trong, thanh. Ảnh: Duy Hưng.
Nước phở, yếu tố quyết định bát phở có ngon hay không.Theo các nghệ nhân cao tuổi ở Vân Cù, từ thủa khởi nghiệp các tiền nhân của làng đã có “phép nghề”, được các thế hệ kế tiếp giữ gìn, tuân thủ. Đó là cẩn trọng trong từng công đoạn, không được cẩu thả, bớt xén. Theo đó, phải lựa được gạo ngon để xay, nước dùng phải sạch, quá trình tráng bánh, ngâm rửa, hầm xương phải đúng, đủ thời gian; việc sử dụng, kết hợp các loại gia vị (hoa hồi, thảo quả, hành khô, vỏ quế, gừng già, nước mắm, muối thô…) phải được tính toán tỉ mỷ, hợp lý; không được dùng nguyên liệu thừa, lưu cữu. Có như vậy mới đảm bảo các yếu tố của một bát phở ngon: bánh phở mềm, dai; nước dùng ngọt, trong, thanh. Ảnh: Duy Hưng.
Những đĩa gia vị được người làng chuẩn bị, trưng bày tại hoạt động trải nghiệm. Ảnh: Duy Hưng.
Những đĩa gia vị được người làng chuẩn bị, trưng bày tại hoạt động trải nghiệm. Ảnh: Duy Hưng.
.

Khách tham quan được phát phiếu trải nghiệm phở Vân Cù ngay tại đình làng. Ảnh: Duy Hưng.
Khách tham quan được phát phiếu trải nghiệm phở Vân Cù ngay tại đình làng. Ảnh: Duy Hưng.
Festival phở năm 2026 tổ chức tại Ninh Bình có chủ đề “Phở Việt - Di sản sống trong lòng thời đại”, diễn ra từ ngày 19 đến 22/3. Chương trình khai mạc được tổ chức vào ngày 20/3 tại Không gian phố đi bộ Thiên Trường (Khu đô thị Thống Nhất, phường Thiên Trường, tỉnh Ninh Bình). Nhiều hoạt động sẽ được tổ chức tại festival như trưng bày, giới thiệu và phục vụ các loại phở đặc trưng của ba miền Bắc - Trung - Nam; giao lưu giữa các nghệ nhân, chuyên gia. festival phở 2026 quy tụ khoảng 50 gian hàng của các doanh nghiệp, thương hiệu phở tiêu biểu trên cả nước tham gia trình diễn, quảng bá, tái hiện tiến trình hình thành, phát triển và lan tỏa của phở Việt. Ảnh: Ban Tổ chức.
Festival phở năm 2026 tổ chức tại Ninh Bình có chủ đề “Phở Việt - Di sản sống trong lòng thời đại”, diễn ra từ ngày 19 đến 22/3. Chương trình khai mạc được tổ chức vào ngày 20/3 tại Không gian phố đi bộ Thiên Trường (Khu đô thị Thống Nhất, phường Thiên Trường, tỉnh Ninh Bình). Nhiều hoạt động sẽ được tổ chức tại festival như trưng bày, giới thiệu và phục vụ các loại phở đặc trưng của ba miền Bắc - Trung - Nam; giao lưu giữa các nghệ nhân, chuyên gia. festival phở 2026 quy tụ khoảng 50 gian hàng của các doanh nghiệp, thương hiệu phở tiêu biểu trên cả nước tham gia trình diễn, quảng bá, tái hiện tiến trình hình thành, phát triển và lan tỏa của phở Việt. Ảnh: Ban Tổ chức.

Duy Hưng

làng nghề phở Festival Phở 2026 Phở Vân Cù Ninh Bình nghệ thuật nấu phở