Tăng thẩm quyền xử phạt vi phạm sở hữu công nghiệp cho lực lượng chức năng
Tới đây, Đội trưởng trong ngành hải quan, Đội trưởng Đội Quản lý thị trường khi phát hiện vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp có thẩm quyền phạt tiền lên tới 75 triệu đồng. Còn Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) có quyền phạt tiền đến 250 triệu đồng; Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính...
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN), Nghị định số 99/2013/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 29/8/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp (SHCN) hiện đang bộc lộ một số vướng mắc như: Chưa có quy định về thẩm quyền xử phạt của trưởng đoàn kiểm tra do thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện nhiệm vụ; chưa có quy định xử phạt vi phạm về quyền SHCN đối với tên hộ kinh doanh.
Thực tế kiểm tra, kiểm soát thị trường và kiểm tra, kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu trong thời gian qua cho thấy số lượng vụ việc vi phạm liên quan đến hàng giả, xâm phạm quyền SHCN, vi phạm quy định về ghi nhãn hàng hóa ngày càng gia tăng, với giá trị tang vật thường vượt quá 50 triệu đồng. Trong khi đó, thẩm quyền xử phạt hiện hành của Đội trưởng Đội Quản lý thị trường và Đội trưởng của Hải quan chỉ dừng ở 25 triệu đồng đối với cá nhân, dẫn đến phần lớn vụ việc phải chuyển cấp Chi cục hoặc Cục để ra quyết định xử phạt, làm giảm hiệu quả răn đe và tính kịp thời trong thực thi pháp luật.
Bộ trưởng Bộ KHCN Nguyễn Mạnh Hùng viện dẫn một số khó khăn mà các lực lượng chức năng đang gặp phải trong những năm gần đây. Chẳng hạn, số lượng các vụ việc có yêu cầu xử lý hành vi xâm phạm quyền SHCN trên Internet tăng cao và tính chất cũng phức tạp hơn. Trên thực tế, nhiều tên miền bị phát hiện xâm phạm quyền SHCN vẫn tiếp tục hoạt động sau khi bị xử phạt, gây khó khăn cho việc ngăn chặn và khắc phục hậu quả, nhất là khi chủ thể đăng ký tên miền không rõ địa chỉ hoặc ở nước ngoài.
Từ những bất cập trên, mới đây Bộ KHCN đề xuất tới chính phủ sửa đổi, bổ sung một số quy định trong Nghị định số 99/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực SHCN.
Theo Bộ Tư pháp, để xuất của Bộ KHCN phù hợp với Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2025 và Nghị định số 189/2025/NĐ-CP của Chính phủ, trong đó có nội dung: Bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của chức danh Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành SHCN do Bộ trưởng thành lập; Bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh thuộc Cục SHTT, cụ thể là Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ và Trưởng đoàn kiểm tra do Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ thành lập; Sửa đổi, bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh thuộc cơ quan quản lý thị trường, hải quan và công an...
Bộ trưởng Bộ KHCN Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, tại dự thảo vừa được Bộ gửi tới Chính phủ có nội dung: Sửa đổi về mức xử phạt tối đa của Đội trưởng Đội Quản lý thị trường lên 75 triệu đồng (tương đương 30% mức tiền phạt tối đa theo Luật Xử lý vi phạm hành chính) và mức xử phạt tối đa của Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường lên 125 triệu đồng (tương đương 50% mức tiền phạt tối đa).
Điều này giúp rút ngắn quy trình xử lý, tăng tính chủ động cho lực lượng tuyến đầu, cho phép Đội trưởng và Chi cục trưởng có thể ra quyết định xử phạt, tịch thu, tiêu hủy tang vật vi phạm ngay tại chỗ mà không phải chờ trình cấp trên, qua đó ngăn chặn kịp thời việc tái lưu thông hàng hóa vi phạm, nâng cao hiệu quả kiểm tra và tính răn đe của công tác quản lý.
Sửa đổi mức xử phạt tối đa của Đội trưởng trong ngành hải quan lên 75 triệu đồng (tương đương 30% mức tiền phạt tối đa theo Luật Xử lý vi phạm hành chính) và mức xử phạt tối đa của Chi cục trưởng lên 125 triệu đồng (tương đương 50% mức tiền phạt tối đa). Hình thức xử phạt này tăng tính chủ động và rút ngắn quy trình xử lý ngay tại cửa khẩu, cho phép lực lượng hải quan tuyến đầu ra quyết định xử phạt, tịch thu, tiêu hủy tang vật vi phạm tại chỗ mà không phải chờ trình cấp trên. Qua đó, ngăn chặn kịp thời việc tái lưu thông hàng hóa vi phạm, giảm thiểu ùn tắc, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tính răn đe trong thực thi pháp luật hải quan.
Về thẩm quyền xử phạt liên quan đến Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, có sự đổi mới, bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ và Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành SHCN trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Theo đó, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ có quyền: Phạt cảnh cáo; Phạt tiền đến 250 triệu đồng; Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ vi phạm có thời hạn; Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính...
