Sốc phản vệ từ việc tự ý truyền dịch tại nhà

Chỉ trong thời gian ngắn vừa qua, Khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực và Chống độc, (Trung tâm Y tế khu vực Tam Nông, Phú Thọ) đã tiếp nhận cấp cứu hai trường hợp sốc phản vệ độ III nguy kịch do tự ý tiêm truyền thuốc tại nhà. Rất may, cả hai bệnh nhân đều được xử trí kịp thời và hiện sức khỏe đang dần ổn định.

Trường hợp thứ nhất là bệnh nhân N.T.M. (68 tuổi, xã Hiền Quan). Trước đó, người bệnh bị ngã và được chẩn đoán rạn xương sườn tại một phòng khám tư. Ba ngày sau, do cảm thấy mệt mỏi nhiều, gia đình đã gọi người đến truyền dịch tại nhà. Khoảng một giờ sau khi bắt đầu truyền, người bệnh đột ngột rét run, da xanh tái, khó thở và mệt lả. Khi được đưa tới Trung tâm Y tế cấp cứu, bệnh nhân trong tình trạng mạch nhanh nhỏ, huyết áp tụt nghiêm trọng xuống 80/43 mmHg…

Các bác sĩ xác định bệnh nhân bị phản vệ độ III và tiến hành cấp cứu theo phác đồ điều trị. Sau khoảng ba giờ điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Sau ba ngày điều trị, người bệnh tỉnh táo, ăn uống được và dự kiến sẽ xuất viện trong vài ngày tới.

Trường hợp thứ hai là bệnh nhân T.T.T. (78 tuổi, xã Vạn Xuân) có tiền sử tăng huyết áp lâu năm. Do cảm thấy mệt mỏi, bệnh nhân đã gọi người đến truyền “đạm” tại nhà. Ba giờ sau khi truyền, người bệnh xuất hiện nôn nhiều, da xanh tái, trống ngực và mệt lả. Khi nhập viện, huyết áp bệnh nhân chỉ còn 85/50 mmHg. Xét nghiệm cho thấy men gan và chỉ số creatinin tăng cao. Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị phản vệ độ III nghi do thuốc trên nền bệnh tăng huyết áp và tình trạng suy yếu do tuổi cao. Ngay lập tức, người bệnh được tiêm Adrenalin và hồi sức tích cực theo phác đồ cấp cứu phản vệ. Sau hai ngày điều trị, sức khỏe bệnh nhân đã ổn định, tỉnh táo và ăn uống bình thường.

Theo các bác sĩ, những ca bệnh trên không phải cá biệt. Tại nhiều cơ sở y tế trên cả nước, tình trạng bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch sau khi tự truyền dịch tại nhà vẫn xảy ra khá thường xuyên. Đằng sau những ca cấp cứu ấy là một tâm lý phổ biến trong cộng đồng: “cứ mệt là truyền dịch”.

Với nhiều người, truyền dịch được xem như biện pháp giúp cơ thể hồi phục nhanh, bồi bổ tức thì mà không cần đến bệnh viện. Tâm lý ngại chờ đợi, sợ đông đúc đã khiến không ít gia đình coi đây là lựa chọn thuận tiện.

BS Nguyễn Huy Hoàng - Trung tâm Oxy cao áp Việt – Nga cho biết, truyền dịch là phương pháp nhằm bù nước, điện giải hoặc cung cấp dinh dưỡng trong những trường hợp cần thiết để duy trì thể tích tuần hoàn và huyết áp. Tuy nhiên, không phải ai mệt cũng cần truyền dịch và không phải ai cũng được phép truyền dịch tại nhà. Chỉ những trường hợp có chỉ định rõ ràng và do bác sĩ đủ điều kiện thực hiện mới được xem xét. Việc lạm dụng truyền dịch có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm như rối loạn đông máu, suy thận, tổn thương phổi hoặc sốc phản vệ.

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng - nguyên Trưởng khoa Nhi (Bệnh viện Bạch Mai) phân tích, nhiều người vẫn hiểu sai về dịch truyền. Trên thực tế, có nhiều loại dịch với chỉ định hoàn toàn khác nhau, từ dung dịch bù nước – điện giải đến các dung dịch dinh dưỡng hay albumin sử dụng trong những tình huống đặc biệt.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân không tự ý truyền dịch tại nhà và không coi truyền dịch là biện pháp bồi bổ hay giải mệt. Trong nhiều trường hợp, cơ thể chỉ cần nghỉ ngơi, uống đủ nước và bổ sung dinh dưỡng hợp lý. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi nhiều, khó thở, tức ngực hoặc sau khi sử dụng rượu bia, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.