Hoàn thiện hành lang pháp lý, hướng tới quốc gia số

Hoàn thiện thể chế và hạ tầng cho chuyển đổi số

Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới mô hình phát triển. Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện khung pháp lý và hạ tầng số đồng bộ được xem là bước nền tảng để Việt Nam tiến tới mục tiêu xây dựng quốc gia số.

Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn một số điều của Luật Chuyển đổi số đang được Bộ Khoa học và Công nghệ lấy ý kiến, nhiều quy định được đề xuất nhằm chuẩn hóa hệ thống hạ tầng số của các cơ quan nhà nước, đồng thời thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu trong toàn bộ hệ thống quản lý.

Một nội dung đáng chú ý là việc chuẩn hóa hệ thống cổng thông tin điện tử của các bộ, ngành và địa phương. Theo dự thảo, các cổng thông tin này sẽ được kết nối và tích hợp với Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, đồng thời liên thông với các nền tảng thống kê, đo lường, giám sát và đánh giá chuyển đổi số. Việc kết nối giúp hình thành hệ thống thông tin thống nhất, khắc phục tình trạng phân tán dữ liệu giữa các cơ quan quản lý.

Dự thảo cũng quy định rõ cấu trúc tên miền đối với cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước, bảo đảm sử dụng hệ thống tên miền quốc gia “.gov.vn”. Đồng thời, các cổng thông tin phải áp dụng công nghệ địa chỉ Internet IPv6 nhằm đáp ứng yêu cầu mở rộng của hạ tầng mạng trong môi trường số.

Bên cạnh đó, dự thảo làm rõ các loại hình dịch vụ công trực tuyến. Trong đó, dịch vụ công trực tuyến toàn trình cho phép người dân và doanh nghiệp thực hiện toàn bộ thủ tục hành chính trên môi trường số, từ nộp hồ sơ, xử lý đến thanh toán và nhận kết quả trực tuyến. Việc mở rộng các dịch vụ công trực tuyến toàn trình được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển từ chính phủ điện tử sang chính phủ số.

Cùng với đó, chuyển đổi số quốc gia gắn liền với việc xây dựng các cơ sở dữ liệu lớn và phát triển các nền tảng số dùng chung. Khi dữ liệu được kết nối và khai thác hiệu quả, quá trình quản lý và ra quyết định sẽ ngày càng dựa nhiều hơn vào phân tích dữ liệu, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và năng lực điều hành.

Hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh tăng tốc chuyển đổi số

Bên cạnh việc hoàn thiện thể chế và hạ tầng số, một trọng tâm quan trọng của quá trình chuyển đổi số quốc gia là hỗ trợ khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ.

Theo thống kê, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp gần 45% GDP và tạo ra hàng chục triệu việc làm. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng công nghệ trong nhóm này còn khá khiêm tốn. Chỉ khoảng 16% doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng các giải pháp quản trị số, trong khi tỷ lệ doanh nghiệp số hóa toàn diện vẫn còn rất thấp.

Một trong những nguyên nhân chính là chi phí đầu tư công nghệ và hạn chế về nhân lực số. Vì vậy, nhiều chính sách hỗ trợ đang được đề xuất nhằm giảm bớt rào cản cho doanh nghiệp khi triển khai chuyển đổi số.

Theo đó, hộ kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp siêu nhỏ có thể được hỗ trợ tới 100% chi phí khi thuê các nền tảng công nghệ số cơ bản như phần mềm quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, chữ ký số, chứng từ điện tử và các công cụ thương mại điện tử. Chi phí đào tạo kỹ năng số cho chủ doanh nghiệp và người lao động cũng có thể được hỗ trợ toàn bộ.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn có thể được hỗ trợ chi phí thuê dịch vụ an toàn thông tin nhằm bảo vệ hệ thống dữ liệu và hoạt động kinh doanh trong môi trường số.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chính sách hỗ trợ được thiết kế theo cơ chế chia sẻ chi phí, với mức hỗ trợ tối đa 50% chi phí thuê nền tảng công nghệ số và 50% chi phí đào tạo nâng cao. Các doanh nghiệp cũng có thể tiếp cận các giải pháp công nghệ tiên tiến hơn như trí tuệ nhân tạo hay phân tích dữ liệu nhằm nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.

Một điểm đáng chú ý là việc áp dụng “phiếu chuyển đổi số” điện tử để triển khai các chương trình hỗ trợ. Doanh nghiệp có thể sử dụng phiếu này để thanh toán các dịch vụ công nghệ từ các nhà cung cấp được công nhận, qua đó giúp việc hỗ trợ minh bạch hơn và bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục đích.

Việc hoàn thiện hành lang pháp lý cùng với các chương trình hỗ trợ cụ thể được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam. Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh tham gia vào môi trường số, nền kinh tế sẽ có thêm nền tảng để phát triển mạnh mẽ, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng quốc gia số trong những năm tới.