Đón Tết an toàn cho người già và người bệnh mạn tính

Những ngày cuối năm và đầu năm mới luôn là giai đoạn “nhạy cảm” đối với sức khỏe người cao tuổi và người có bệnh nền. Theo ThS.BS Nguyễn Văn Quảng – Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, đây là thời điểm hội tụ nhiều yếu tố bất lợi như thời tiết lạnh sâu, độ ẩm cao, thay đổi sinh hoạt và nguy cơ lây nhiễm tăng mạnh khi đi lại, tụ họp đông người.

Thực tế tại các bệnh viện cho thấy, số ca nhập viện do bệnh hô hấp, tim mạch, đái tháo đường và các biến chứng liên quan thường gia tăng rõ rệt trong giai đoạn cuối năm. Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch suy giảm tự nhiên theo tuổi tác, đồng thời nhiều người đang mang theo một hoặc nhiều bệnh mạn tính. Khi gặp thời tiết lạnh, cơ thể dễ co mạch, tăng huyết áp, làm tăng gánh nặng cho tim. Chỉ một đợt nhiễm trùng hô hấp cũng có thể khiến bệnh nền diễn tiến nặng, dẫn đến suy tim, suy hô hấp hoặc tai biến nguy hiểm.

Không chỉ thời tiết, sự thay đổi đột ngột trong chế độ ăn uống và sinh hoạt dịp Tết cũng là yếu tố đáng lo ngại. Các món ăn truyền thống nhiều dầu mỡ, muối, đường; việc sử dụng rượu bia; thức khuya kéo dài; giảm vận động… đều khiến huyết áp, đường huyết, mỡ máu dễ mất kiểm soát. Theo ThS.BS Nguyễn Văn Quảng, những biến động này có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người cao tuổi và người đang điều trị bệnh mạn tính.

Ngoài ra, Tết cũng là thời điểm giao lưu, thăm hỏi nhiều, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp như cúm mùa, viêm phổi do phế cầu, virus hợp bào hô hấp RSV, ho gà… Người trên 65 tuổi và người có bệnh nền được xác định là nhóm có nguy cơ nhập viện và tử vong cao hơn đáng kể khi mắc các bệnh này.

Trước những nguy cơ đó, chuyên gia nhấn mạnh việc chủ động phòng bệnh từ sớm là yếu tố then chốt. Tiêm đầy đủ các loại vaccine cần thiết trước Tết giúp tạo “lá chắn” bảo vệ, giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng. Không chỉ người cao tuổi, các thành viên trong gia đình cũng cần tiêm vaccine để tạo hiệu ứng bảo vệ cộng đồng, giảm nguy cơ lây nhiễm cho người thân có sức đề kháng yếu.

Song song với tiêm chủng, kiểm soát bệnh nền chặt chẽ là yêu cầu bắt buộc. Người bệnh cần duy trì uống thuốc đúng liều, đúng giờ, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc huyết áp, tiểu đường hoặc thuốc tim mạch. Dịp Tết, khi nhiều cơ sở y tế nghỉ lễ, người bệnh nên chuẩn bị sẵn đủ thuốc cho toàn bộ kỳ nghỉ và mang theo danh sách thuốc khi đi xa để tránh gián đoạn điều trị.

Chế độ ăn uống trong những ngày lễ cũng cần điều chỉnh hợp lý. Gia đình nên hạn chế thực phẩm nhiều muối, đường và chất béo; giảm các món chế biến sẵn; ưu tiên thực phẩm tươi, bổ sung rau xanh và trái cây giàu vitamin C. Nguyên tắc “ăn chín, uống sôi” cần được duy trì nghiêm túc để phòng các bệnh đường tiêu hóa như tả, thương hàn, viêm gan A.

Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng cổ, ngực và bàn chân khi thời tiết trở lạnh đột ngột, cũng là biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ nhiễm lạnh và biến chứng tim mạch. Khi đến nơi đông người, nên đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên và súc họng bằng nước muối hằng ngày để hạn chế virus, vi khuẩn bám trên niêm mạc hô hấp.

Bên cạnh đó, duy trì giấc ngủ đầy đủ, tránh thức khuya kéo dài, kết hợp vận động nhẹ nhàng như đi bộ hoặc tập dưỡng sinh giúp tăng cường lưu thông máu và ổn định thể trạng. Không gian sống cần sạch sẽ, thông thoáng để giảm nguy cơ mắc các bệnh hô hấp trong mùa lạnh.

Trước Tết, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ là bước quan trọng để phát hiện sớm các chỉ số bất thường. Đo huyết áp, đường huyết, mỡ máu, đánh giá chức năng tim phổi và rà soát phác đồ điều trị giúp chủ động xử trí kịp thời nếu có nguy cơ.

Gia đình cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo như khó thở, đau tức ngực kéo dài, chóng mặt đột ngột, sốt cao khó hạ, ho nhiều kèm đờm hoặc lẫn máu, đường huyết hay huyết áp biến động mạnh. Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay để tránh biến chứng nặng.

Chủ động phòng bệnh trước Tết không chỉ giúp người cao tuổi và người có bệnh nền bảo vệ sức khỏe mà còn góp phần mang lại một mùa xuân an tâm, trọn vẹn cho cả gia đình.