Xóa nghèo nhờ Nông thôn mới
Nhờ triển khai đồng bộ, linh hoạt Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới, xã Môn Sơn, địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới của tỉnh Nghệ An đang từng bước thay da đổi thịt. Những căn nhà kiên cố mọc lên giữa đại ngàn Pù Mát, điện đường thông suốt, cơ sở hạ tầng khang trang… đã mở ra cơ hội thoát nghèo bền vững cho người dân nơi đây.

Từ trung tâm UBND xã Môn Sơn vào bản Cò Phạt và bản Búng nơi sinh sống của hơn 200 hộ đồng bào Đan Lai dài gần 20km là những khúc cua tay áo, dốc cao, vực sâu chênh vênh bên dòng Khe Khặng. Ông Vi Văn Bạch, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Môn Sơn, cẩn thận kiểm tra lại xe máy, chằng buộc bao gạo tiếp tế trước khi lên đường.
“Chỉ riêng việc vận chuyển vật liệu xây dựng nhà cho bà con, đơn vị vận tải đã phải thay tới 7 lốp ô tô trong chưa đầy một tháng”, ông Bạch kể.
Do địa hình hiểm trở, giao thông cách trở khiến mọi hoạt động dân sinh, phát triển kinh tế ở bản Cò Phạt và bản Búng đều vô cùng gian nan. Hai bản nằm sâu trong lõi vườn quốc gia Pù Mát, trước đây gần như biệt lập. Nhà cửa chủ yếu là tranh tre, nứa lá; đời sống phụ thuộc vào rừng, tỷ lệ hộ nghèo luôn ở mức rất cao. Cái nghèo, cái khó đeo bám bao năm.
Tuy nhiên, khi Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới được triển khai quyết liệt, bài bản tại xã Môn Sơn thì một trong những nội dung được địa phương xác định là then chốt chính là xóa nhà tạm, nhà dột nát cho đồng bào Đan Lai.

Trong căn nhà lắp ghép rộng khoảng 50m², khung thép chắc chắn, tường nhựa cách nhiệt, mái tôn kiên cố, ông Lê Văn Thành, bản Cò Phạt vẫn chưa hết vui mừng. Trước đây, ông và người con trai bị tàn tật sống trong túp lều thấp lè tè, mỗi mùa mưa bão lại nơm nớp lo sập đổ. Giờ có nhà mới, trên kín dưới bền, mưa to gió lớn cũng không sợ nữa.
Còn chị Lê Thị Hoa, sinh năm 1989 tại bản Búng là mẹ của 5 người con, rạng rỡ bên ngôi nhà mới khang trang. “Nhà cũ hư hết, vợ chồng nghèo không có tiền sửa. Nay Nhà nước làm cho nhà đẹp thế này, mừng lắm”, chị bẽn lẽn chia sẻ. Có chỗ ở ổn định, chồng chị yên tâm đi làm công nhân, gửi tiền về cho vợ mua sắm quần áo, sách vở cho con đi học. Hai vợ chồng thống nhất quyết tâm không để các con nghỉ học giữa chừng.
Theo ông Lương Đình Việt - Bí thư Đảng ủy xã Môn Sơn, một trong những kết quả quan trọng nhất mà Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới mang lại cho địa phương chính là việc tháo gỡ căn cơ những vướng mắc về đất ở, đất sản xuất cho đồng bào Đan Lai.
Khi quyền sử dụng đất được xác lập rõ ràng, bà con có tư liệu sản xuất ổn định, yên tâm làm ăn, từng bước cải thiện sinh kế và nâng cao đời sống. Cùng với đó, chính quyền xã còn trực tiếp hướng dẫn người dân cách quản lý, bảo quản giấy tờ đất đai, tuyệt đối không cho mượn, không cầm cố tùy tiện, qua đó bảo vệ tài sản lâu dài của mỗi gia đình.
“Từ khi có nông thôn mới, người dân đã có chỗ ở ổn định, có đất để sản xuất, biết giữ gìn tư liệu của mình, đời sống vật chất và tinh thần vì thế cũng dần đổi thay theo hướng bền vững hơn”, ông Việt nhấn mạnh.
Xây dựng Nông thôn mới ở Môn Sơn không chỉ dừng lại ở nhà ở hay đất đai mà từng tiêu chí đang được triển khai đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế của vùng đồng bào dân tộc thiểu số. UBND xã xây dựng kế hoạch “xóa vườn không, chuồng trống”, cầm tay chỉ việc cho bà con làm chuồng trại chăn nuôi, giữ gìn vệ sinh môi trường. Nhờ đó, những thửa ruộng lúa nước ven Khe Khặng dần hình thành, giúp bà con từng bước tự túc lương thực, giảm phụ thuộc vào rừng.
Những đổi thay rõ nét từ Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới đã làm thay đổi tư duy, cách làm của đồng bào Đan Lai. Nhiều lao động đã rời bản đi làm ăn xa, thậm chí tham gia xuất khẩu lao động. Một số hộ mạnh dạn viết đơn xin thoát nghèo. Nông thôn mới không chỉ làm thay đổi diện mạo làng bản mà quan trọng hơn đã thắp lên niềm tin, khơi dậy khát vọng thoát nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.