Vạn Xuân khai quốc: 1.482 năm hào khí dựng nước và giữ nước
Ngày 28/2 (tức ngày 12 tháng Giêng), tại Khu di tích lịch sử quốc gia Đền Mục ở phường Vạn Xuân, tỉnh Thái Nguyên đã diễn ra Lễ hội Vạn Xuân khai quốc - Kỷ niệm 1.482 năm Vua Lý Nam Đế lên ngôi, vị Hoàng đế đầu tiên của dân tộc.
Dự buổi lễ có Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng; các Ủy viên Trung ương Đảng là lãnh đạo bộ, ngành, Quân khu I; đông đảo quần chúng nhân dân địa phương và du khách thập phương.
Lễ hội truyền thống đền thờ Lý Nam Đế (đền Mục) ở phường Vạn Xuân, tỉnh Thái Nguyên được nhân dân địa phương duy trì tổ chức thường niên vào dịp đầu xuân. Nghi thức tổ chức tái hiện và tôn vinh những giá trị lịch sử, tri ân công lao tiền nhân, đồng thời nhắc nhở thế hệ hôm nay về tinh thần yêu nước, sự kiên cường và lòng tự hào dân tộc.

Vua Lý Nam Đế (tên húy là Lý Bí), sinh tại làng Cổ Pháp (xưa), thuộc Châu Dã Năng, xứ Kinh Bắc - nay là phường Vạn Xuân, tỉnh Thái Nguyên. Năm 542, ông phất cờ khởi nghĩa, liên kết hào kiệt bốn phương, lãnh đạo nhân dân đánh đuổi quân đô hộ nhà Lương, giành lại quyền tự chủ cho dân tộc.
Ngày 12 tháng Giêng năm Giáp Tý, ông xưng Nam Đế, đặt niên hiệu Thiên Đức, trở thành vị Hoàng đế đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Ông đặt tên nước là Vạn Xuân, với ý nghĩa khát vọng xã tắc trường tồn, non sông bền vững.
Việc xưng đế không chỉ là nghi thức đăng quang, mà còn là tuyên ngôn đanh thép về chủ quyền, về vị thế ngang hàng với các triều đại phương Bắc. Từ nền tảng ấy, ý thức dân tộc, khát vọng tự lực tự cường đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt các triều đại sau này.

Để tưởng nhớ công lao to lớn của người khai sinh triều đại Tiền Lý, nhân dân đã lập đền thờ tại quê hương và lấy ngày 12 tháng Giêng hằng năm làm ngày chính hội. Năm 2014, đền Mục được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử quốc gia, khẳng định giá trị của di tích trong kho tàng văn hóa dân tộc.
Năm 2024, công trình tu bổ, tôn tạo đền Mục hoàn thành với quy mô 7.500m2, tổng mức đầu tư hơn 75 tỷ đồng từ nguồn ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác. Công trình đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kiến trúc, mỹ thuật, xứng tầm với giá trị lịch sử mà di tích lưu giữ, tạo nên nơi thờ tự khang trang, bề thế nhưng vẫn giữ được hồn cốt truyền thống, tạo điểm nhấn văn hóa tâm linh của Thái Nguyên.

Lễ khai hội năm nay được tổ chức trang trọng với đầy đủ nghi thức rước lễ, dâng hương, tế lễ, trống hội. Ngoài ra là chương trình nghệ thuật chào mừng, đồng diễn võ cổ truyền và các trò chơi dân gian. Mỗi nghi thức không chỉ tái hiện hào khí Vạn Xuân, mà còn khơi dậy niềm tự hào về một thời kỳ mở nền độc lập tự chủ đầu tiên sau hơn 500 năm Bắc thuộc.
Đây cũng là lần đầu tiên lễ hội được tổ chức với quy mô lớn, bài bản, định hướng trở thành lễ hội thường niên cấp tỉnh, từng bước xây dựng thương hiệu văn hóa đặc trưng của Thái Nguyên. Lễ hội đền thờ Lý Nam Đế tại tổ dân phố Hòa Bình, phường Vạn Xuân, tỉnh Thái Nguyên, đã trở thành điểm hẹn thiêng liêng để nhân dân cả nước tri ân Đức Hoàng đế Lý Nam Đế.