Tìm giải pháp hướng đến chăn nuôi bền vững
Châu Á - Thái Bình Dương hiện là khu vực trung tâm của ngành chăn nuôi toàn cầu, chiếm gần 60% dân số thế giới và khoảng 44% tổng đàn vật nuôi. Tuy nhiên, khu vực cũng đối mặt với nhiều thách thức đan xen, từ mất an ninh lương thực, phát thải khí nhà kính đến nguy cơ dịch bệnh và áp lực về tài nguyên đất, nước.
Sáng 24/3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) phối hợp cùng Viện Nghiên cứu chăn nuôi quốc tế, Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc và Trung tâm Hợp tác Quốc tế về nghiên cứu nông nghiệp vì sự phát triển của Pháp tổ chức Hội nghị khu vực “Chuyển đổi chăn nuôi bền vững trong hệ thống lương thực thực phẩm ở châu Á - Thái Bình Dương”.
Diễn ra từ ngày 24 - 26/3, hội nghị thu hút hơn 150 đại biểu là các nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và đối tác phát triển. Đây được xem là diễn đàn quan trọng nhằm thảo luận các giải pháp thúc đẩy chăn nuôi bền vững trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng thực phẩm có nguồn gốc động vật ngày càng gia tăng, trong khi ngành chăn nuôi đang chịu nhiều sức ép từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh và suy thoái môi trường.
Theo thống kê, châu Á - Thái Bình Dương hiện là khu vực trung tâm của ngành chăn nuôi toàn cầu, chiếm gần 60% dân số thế giới và khoảng 44% tổng đàn vật nuôi. Tăng trưởng dân số, đô thị hóa và thu nhập cải thiện đang thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ thực phẩm giàu dinh dưỡng, đặc biệt là sản phẩm từ động vật. Tuy nhiên, khu vực cũng đối mặt với nhiều thách thức đan xen, từ mất an ninh lương thực, phát thải khí nhà kính đến nguy cơ dịch bệnh và áp lực về tài nguyên đất, nước.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ NNMT Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, hệ thống lương thực toàn cầu đang đứng trước bước ngoặt lịch sử khi phải đảm bảo an ninh lương thực, dinh dưỡng cho gần 10 tỷ người vào năm 2050. Trong tiến trình đó, chăn nuôi giữ vai trò then chốt, không chỉ cung cấp nguồn protein thiết yếu mà còn là sinh kế của hàng trăm triệu nông dân.
Tuy vậy, ngành chăn nuôi hiện vừa là tác nhân, vừa chịu tác động mạnh mẽ từ biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và các cú sốc toàn cầu. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng hiệu quả, minh bạch và bền vững hơn.
Ở châu Á, ngành chăn nuôi đang hỗ trợ sinh kế cho hàng trăm triệu nông hộ nhỏ, cộng đồng chăn nuôi du mục và các tác nhân trong chuỗi giá trị, đồng thời đóng góp từ 18–30% GDP nông nghiệp ở nhiều quốc gia. Tuy nhiên, lĩnh vực này cũng đang đối mặt với nhiều nguy cơ ngày càng gia tăng. Khu vực này chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng lượng phát thải khí nhà kính liên quan đến chăn nuôi trên toàn cầu, trong khi sự lây lan của các bệnh động vật xuyên biên giới và các bệnh lây truyền từ động vật sang người tiếp tục đặt ra thách thức đối với cả sản xuất chăn nuôi và sức khỏe cộng đồng.
Các nhà nghiên cứu cho rằng những giải pháp cần thiết đã tồn tại. Các thực hành chăn nuôi thông minh thích ứng với khí hậu, hệ thống thú y và quản lý sức khỏe vật nuôi được cải thiện, quản lý thức ăn chăn nuôi hiệu quả hơn và các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm chặt chẽ hơn có thể giúp giảm đáng kể tác động môi trường đồng thời nâng cao năng suất. Tuy nhiên, việc nhân rộng các giải pháp này vẫn là một thách thức lớn, thường do chính sách còn phân tán, sự phối hợp giữa các quốc gia còn hạn chế và khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học, đầu tư và triển khai thực tế.
Bà Siboniso Moyo, Phó Tổng Giám đốc Viện Nghiên cứu Chăn nuôi quốc tế (ILRI), cho rằng, khoa học và đổi mới sáng tạo là chìa khóa để chuyển đổi các hệ thống chăn nuôi. Các nghiên cứu về sức khỏe động vật, chăn nuôi thích ứng với biến đổi khí hậu và cách tiếp cận Một Sức khỏe có thể giúp các quốc gia nâng cao năng suất đồng thời quản lý tốt hơn các nguy cơ dịch bệnh và áp lực môi trường.
