Thượng Trạch nỗ lực truyền thông và giảm nghèo về thông tin
Giảm nghèo về thông tin đang trở thành một trong những giải pháp then chốt, góp phần thay đổi tư duy, cách làm và mở ra cơ hội sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số ở xã miền núi biên giới Thượng Trạch (tỉnh Quảng Trị).
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Đại - Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Trạch chia sẻ về những nỗ lực, cách làm và hiệu quả bước đầu trong triển khai Dự án “giảm nghèo về thông tin” thuộc Dự án 6 Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025.
PV: Thưa ông, vì sao xã Thượng Trạch xác định giảm nghèo về thông tin là nhiệm vụ quan trọng trong tiến trình giảm nghèo bền vững?
Ông Nguyễn Văn Đại, Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Trạch: -Trong quá trình triển khai Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, chúng tôi nhận thấy rằng nghèo thông tin chính là “điểm nghẽn” lớn đối với người dân vùng sâu, vùng xa. Khi thiếu thông tin, bà con không biết mình được hỗ trợ gì, không hiểu chính sách, cũng không nắm được cách áp dụng các mô hình, nguồn lực vào thực tiễn sản xuất, sinh kế.

Vì vậy, xã Thượng Trạch xác định muốn giảm nghèo hiệu quả, trước hết phải thu hẹp “khoảng trống thông tin”. Khi thông tin được truyền tải đầy đủ, kịp thời, dễ hiểu và sát thực tế, người dân sẽ thay đổi nhận thức, chủ động tiếp cận chính sách và từng bước tự vươn lên thoát nghèo.
Với đặc thù là xã miền núi biên giới, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm đa số, Thượng Trạch đã triển khai công tác truyền thông như thế nào để phù hợp với thực tiễn?
-Sau hợp nhất, xã Thượng Trạch có 20 bản, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 96% dân số, chủ yếu là dân tộc Bru – Vân Kiều và Chứt. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, điều kiện tiếp cận thông tin còn nhiều chênh lệch nên chúng tôi xác định truyền thông phải “đi trước một bước” và đi đúng đối tượng.

Trong khuôn khổ Tiểu dự án “giảm nghèo về thông tin”, xã đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác thông tin cơ sở, tuyên truyền viên thôn, bản. Chúng tôi phối hợp tổ chức các lớp tập huấn tập trung vào kỹ năng tuyên truyền miệng, biên tập tin bài, vận hành hệ thống truyền thanh và lựa chọn phương pháp truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng dân tộc.
Song song với đó là tăng cường sản xuất và phát sóng các sản phẩm truyền thông trên hệ thống loa truyền thanh xã; phát hành tờ rơi, pano tuyên truyền về chính sách giảm nghèo, pháp luật, xây dựng nông thôn mới, phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống… Nội dung thông tin đều được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi với đời sống bà con.
Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được địa phương triển khai ra sao, thưa ông?
- Chúng tôi xác định giảm nghèo về thông tin phải gắn chặt với phổ biến, giáo dục pháp luật và xây dựng xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Hằng năm, UBND xã Thượng Trạch đều xây dựng kế hoạch tuyên truyền pháp luật, triển khai bằng nhiều hình thức như lồng ghép trong họp thôn, sinh hoạt đoàn thể, đối thoại với nhân dân, tuyên truyền lưu động và phát trên loa truyền thanh.

Đặc biệt, công tác tuyên truyền phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống được đẩy mạnh. Thời gian qua, xã đã tổ chức 28 đợt tuyên truyền với khoảng 650 lượt người tham gia; phối hợp với Sở Dân tộc và Tôn giáo tổ chức thành công Hội thi tuyên truyền giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống năm 2025. Qua đó, nhận thức của người dân, nhất là thanh thiếu niên đã có sự chuyển biến rõ rệt.
Bên cạnh truyền thông, xã Thượng Trạch đã làm gì để cải thiện điều kiện tiếp cận thông tin cho người dân?
- Giảm nghèo về thông tin không thể tách rời đầu tư hạ tầng. Thượng Trạch đã phối hợp với ngành điện lực và các nhà mạng để lắp đặt các trạm BTS, kéo điện lưới về các bản vùng sâu. Hiện nay, trên địa bàn xã đang thi công kéo điện lưới về các bản Cờ Đỏ, Nồng Mới, Nồng Cũ. Một số bản như Đoòng, Cu Tồn, Troi, Aky đã có điện máy nổ phục vụ trạm BTS và một phần hộ dân vào ban đêm. Riêng bản Nịu đang thay thế hệ thống cột điện cũ bằng cột bê tông ly tâm.
Cùng với đó, Thượng Trạch đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan; tăng cường truyền thông trên Trang thông tin điện tử, fanpage của xã; tổ chức phong trào “Bình dân học vụ số”, ngày Chuyển đổi số quốc gia, Ngày Chuyển đổi số tỉnh Quảng Trị năm 2025. Đến nay, 100% cán bộ, công chức xã được trang bị máy tính, sử dụng chữ ký số, quản lý văn bản điện tử.
Thực tế cho thấy, khi thông tin đến được với người dân, hiệu quả giảm nghèo đã thể hiện như thế nào?
- Khi người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ và đúng cách, ý thức tự lực, tự vươn lên được nâng cao rõ rệt. Nguồn vốn, cây con giống từ các chương trình MTQG giảm nghèo bền vững và phát triển vùng đồng bào DTTS được sử dụng hiệu quả hơn.

Điển hình như tại bản Troi, nơi có hơn 30 hộ đồng bào Ma Coong. Trước đây, bà con chủ yếu sống dựa vào rừng, canh tác theo lối “chặt - đốt - cốt - trỉa”. Nhờ công tác tuyên truyền, vận động và hướng dẫn cụ thể, nhiều hộ đã mạnh dạn chuyển sang chăn nuôi gia súc, gia cầm, phát triển kinh tế hộ gia đình. Gia đình ông Đinh Thứt từ vài con dê giống ban đầu, nay đã có đàn dê, đàn bò ổn định, cuộc sống ngày càng khấm khá. Hay như ông Đinh Bu, khi con cháu được đi học, được tiếp cận thông tin, đã mạnh dạn cho con lập nghiệp xa, góp phần thay đổi tư duy “bám rừng” trước đây.
Để truyền thông thực sự đi vào chiều sâu, vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở được phát huy như thế nào, thưa ông?
- Chúng tôi đặc biệt coi trọng vai trò của cán bộ cơ sở, trưởng thôn, người có uy tín. Xã Thượng Trạch triển khai mô hình dân vận khéo “Đảng viên bám bản”. Mô hình được chia làm 20 tổ với thành phần là các cán bộ, đảng viên, công chức xã chịu trách nhiệm theo dõi, hỗ trợ 20 bản trực thuộc. Mô hình “Đồng hành và chia sẻ” phân công cán bộ, công chức có kinh nghiệm về công tác Mặt trận, đoàn thể để đồng hành, hướng dẫn để triển khai, đổi mới nội dung thông tin tuyên truyền...
Quá trình thực hiện theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Nhờ đó, phong tục lạc hậu từng bước được xóa bỏ, nạn tảo hôn được kiểm soát, tỷ lệ trẻ em đến trường tăng lên, niềm tin của người dân đối với Đảng và chính quyền ngày càng được củng cố.
Xin ông cho biết định hướng của Thượng Trạch trong thời gian tới đối với công tác truyền thông và giảm nghèo về thông tin?
- Thời gian tới, xã Thượng Trạch tiếp tục coi truyền thông là “cầu nối” quan trọng để đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến với người dân. Chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư hạ tầng thông tin, nâng cao chất lượng truyền thông cơ sở, gắn giảm nghèo về thông tin với phát triển sinh kế, xây dựng nông thôn mới, bảo tồn văn hóa truyền thống và phát triển du lịch cộng đồng.
Trân trọng cảm ơn ông.