Phát huy vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận tổ quốc trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Chủ trì Hội thảo có: TS Nguyễn Hữu Dũng, Ủy viên Đoàn Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, nguyên Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam; TS Vũ Văn Tiến, Ủy viên Đoàn Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, Trưởng ban Tuyên giáo Cơ quan UBTƯ MTTQ Việt Nam.

Phát biểu đề dẫn tại Hội thảo, ông Nguyễn Hữu Dũng, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, nguyên Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam cho biết, bối cảnh xã hội mới đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cho việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cụ thể: việc phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc ở một số lĩnh vực, địa bàn chưa đạt hiệu quả cao, chưa khơi dậy, phát huy được tiềm năng to lớn trong nhân dân; một số chính sách còn chưa sát thực tiễn, khó khăn trong triển khai thực hiện; đời sống nhân dân, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn, phân hóa giàu - nghèo và chênh lệch vùng miền còn lớn…

Theo ông Nguyễn Hữu Dũng, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội đã tiến hành sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đi vào vận hành mô hình mới từ ngày 01/7/2025 với những đổi mới cơ bản về tổ chức và nội dung, phương thức hoạt động.

Vì vậy, một trong những yêu cầu cấp thiết đặt ra đó là cần mở rộng nghiên cứu tổng kết những những vấn đề lý luận và thực tiễn mới phát sinh trong đổi mới tổ chức bộ máy, nội dung, phương thức, mô hình hoạt động của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội hiện nay và yêu cầu xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong tình hình mới, xác định cho từng giai đoạn cho đến năm 2045.

Ông Nguyễn Hữu Dũng cho biết, ngày 28/11/2023, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Kế hoạch số 21-KH/TW về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13 về “tiếp tục phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước ta ngày càng phồn vinh, hạnh phúc”, trong đó giao cho MTTQ Việt Nam chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan nghiên cứu, xây dựng Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

TS Nguyễn Hữu Dũng mong muốn qua hội thảo các đại biểu làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò nòng cốt chính trị, trách nhiệm của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng, củng cố và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bao gồm cả cơ chế phối hợp giữa MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng với hệ thống chính trị và Nhân dân trong xây dựng khối đại đoàn kết. Cùng với đó, xác định những yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Ngoài ra, thảo luận, đề xuất các giải pháp, sáng kiến, chính sách về phát huy vai trò, trách nhiệm của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Tham luận tại Hội thảo, GS.TS Trần Ngọc Đường nêu rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong từng giai đoạn cách mạng.  

Theo GS.TS Trần Ngọc Đường, với chức năng giám sát và phản biện xã hội được Hiến pháp năm 2013 và Luật Mặt trận tổ quốc Việt Nam năm 2015 quy định, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng nhân dân trở thành những chủ thể trong cơ chế nhân dân kiểm soát quyền lực Nhà nước.

"Thông qua việc thực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội, không những Mặt trận tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng nhân dân góp phần xây dựng Nhà nước thực sự là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân mà còn tạo nên sự đồng thuận và đoàn kết cao trong xã hội" -  GS.TS Trần Ngọc Đường nhấn mạnh.

PGS.TS. Lê Bá Trình, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, nguyên Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam cho rằng, cần thống nhất về nhận thức và sự đồng lòng, quyết tâm thực hiện việc đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị, xã hội trong giai đoạn mới.

Để làm được điều này, từ nay đến năm 2030, công tác nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phải khẩn trương làm rõ về phần lý luận, kiểm nghiệm tính đúng đắn bằng tổng kết thực tiễn; chỉ rõ nhưng nội dung, nhiệm vụ nào phù hợp, nội dung, nhiệm vụ nào có độ “vênh” giữa lý luận về vai trò, vị trí, tổ chức và hoạt động của MTTQ Việt Nam với thực tiễn của việc thực hiện để đề xuất điều chỉnh, bổ sung, sửa đổi.

Các đại biểu đã tập trung thảo luận, cung cấp căn cứ khoa học và thực tiễn để: Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò nòng cốt chính trị, trách nhiệm của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng, củng cố và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc; Xác định những yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; Thảo luận, đề xuất các giải pháp, sáng kiến, chính sách về phát huy vai trò, trách nhiệm của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn 2045…

Tiếp thu các ý kiến tại Hội thảo, ông Nguyễn Hữu Dũng, Ủy viên Đoàn Chủ tịch nguyên Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam cho biết, Hội thảo tiếp tục làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn khẳng định vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Theo ông Nguyễn Hữu Dũng, với quan điểm khách quan, khoa học, các bài viết, tham luận, phát biểu đã cung cấp nhiều tư liệu quan trọng, có những nhìn nhận, phân tích, đánh giá, tổng hợp những vấn đề, yếu tố mới của bối cảnh xã hội hiện nay ảnh hưởng tới việc phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng trong thực hiện xây dựng và củng cố sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Rất nhiều vấn đề mới được nêu ra từ góc nhìn của các nhà quản lý, lãnh đạo, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu kinh tế, văn hóa, xã hội… là những phát hiện, gợi ý quan trọng cho MTTQ Việt Nam trong nghiên cứu đề xuất Chiến lược Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đặc biệt, Hội thảo đã xác định cơ bản mục tiêu, giải pháp phát huy vai trò nòng cốt chính trị, trách nhiệm của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó tập trung nhóm giải pháp về hoàn thiện cơ chế, chính sách; về nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng; đổi mới nội dung, phương thức vận động nhân dân; về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ; về phát huy sức mạnh đoàn kết các giai tầng, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam ở nước ngoài…