Khu công nghệ cao Hòa Lạc: 7 điều kiện để định hình phát triển
Trong định hướng mới của Hà Nội, Khu công nghệ cao Hòa Lạc không chỉ là nơi sản xuất công nghệ cao, mà phải trở thành hệ sinh thái trọng tâm về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, mang tầm vóc của cả Vùng Thủ đô.
Hoàn thiện nền tảng để thu hút “đại bàng” công nghệ
Mới đây, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã chủ trì cuộc họp với Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội cùng các sở, ngành liên quan nhằm rà soát tiến độ, định hình chiến lược phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc trong giai đoạn mới.
Tại buổi làm việc, Giám đốc Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội Vũ Xuân Hùng cho biết, nhiệm vụ cấp bách hiện nay là hoàn thành giải phóng mặt bằng phần diện tích còn lại khoảng 98,86ha trong năm 2026; đồng thời triển khai dự án mở rộng khoảng 460ha để tạo quỹ đất đủ lớn, sẵn sàng thu hút nhà đầu tư chiến lược. Cùng với đó là rà soát, điều chỉnh quy hoạch phân khu chức năng theo hướng tập trung, hiệu quả, phù hợp định hướng phát triển công nghệ cao.
Theo ông Hùng, các lĩnh vực ưu tiên thu hút gồm trí tuệ nhân tạo (AI), robot và tự động hóa, chip bán dẫn, y - sinh học tiên tiến, hàng không - vũ trụ và công nghệ lượng tử - những ngành có hàm lượng tri thức cao, giá trị gia tăng lớn và giữ vai trò then chốt trong cấu trúc kinh tế số.
Thành phố đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lấp đầy đất công nghiệp lên khoảng 60% vào cuối năm 2026; đồng thời rà soát các dự án chậm tiến độ để nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Cùng với đó, hệ thống hạ tầng giao thông kết nối - từ trục Hồ Tây - Ba Vì, Quốc lộ 21 mở rộng đến các tuyến xe buýt tăng cường từ nội đô - được coi là điều kiện quan trọng để tạo thuận lợi cho chuyên gia, nhà khoa học và người lao động.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, bảo đảm đồng bộ giữa quy hoạch không gian, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Việc phát triển nhà ở chuyên gia, dịch vụ và tiện ích đô thị xung quanh khu công nghệ cao cần được tính toán như một cấu phần của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Theo định hướng này, Hòa Lạc không chỉ hướng tới lấp đầy diện tích đất, mà quan trọng hơn là thu hút các “đại bàng” công nghệ, các trung tâm R&D quy mô lớn, hình thành cực tăng trưởng mới dựa trên tri thức và công nghệ lõi.
Hình thành hệ sinh thái đại học - nghiên cứu - doanh nghiệp
Điểm nhấn quan trọng trong chỉ đạo của Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc là yêu cầu định hình phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc dựa trên 7 điều kiện mang tính chiến lược: tập trung các trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu; các trung tâm R&D của doanh nghiệp trong và ngoài nước; tổ chức trung gian hỗ trợ thương mại hóa công nghệ, ươm tạo khởi nghiệp; các quỹ đầu tư công, tư và quỹ đầu tư mạo hiểm; hành lang pháp lý cho mô hình thử nghiệm; hạ tầng hiện đại, bền vững; và kết nối giao thông thuận tiện.
Bí thư Thành ủy nhấn mạnh: “Định hướng phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc không chỉ cho Hà Nội mà cho cả Vùng Thủ đô”. Đây là cơ sở để Hòa Lạc trở thành động lực lan tỏa liên vùng, phù hợp với quy hoạch dài hạn.
Trong cấu trúc hệ sinh thái đó, vai trò của các cơ sở giáo dục đại học được đặt ở vị trí trung tâm. Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Hoàng Minh Sơn cho rằng, gắn kết đại học với khu công nghệ cao sẽ thúc đẩy chuyển giao nhanh kết quả nghiên cứu vào sản xuất, đồng thời hình thành môi trường đào tạo gắn với thực tiễn doanh nghiệp. Đại học không chỉ cung cấp nhân lực chất lượng cao mà còn là nơi sản sinh tri thức, sáng chế và các nhóm nghiên cứu mạnh.
Theo cách tiếp cận này, Hòa Lạc cần được phát triển như một “đô thị khoa học - công nghệ”, nơi đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và quỹ đầu tư tương tác chặt chẽ. Các trung tâm R&D đặt cạnh đại học sẽ rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường, trong khi các quỹ đầu tư và tổ chức trung gian hỗ trợ thương mại hóa công nghệ, thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo.
Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc yêu cầu Ban Quản lý và các đơn vị liên quan sớm tổng kết, đánh giá hiệu quả đầu tư hiện nay để điều chỉnh chiến lược phát triển, bảo đảm quy hoạch đồng bộ, hiệu quả, tránh lãng phí. Các phân khu chức năng sau khi rà soát cần được công bố công khai để nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo chủ động nghiên cứu, tham gia.
Với định hướng đó, Khu công nghệ cao Hòa Lạc không còn được nhìn nhận như một khu sản xuất công nghiệp công nghệ cao đơn thuần, mà hướng tới trở thành hệ sinh thái trọng tâm về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - động lực tăng trưởng mới của Hà Nội và Vùng Thủ đô trong kỷ nguyên kinh tế số.
Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Công nghệ CMC Nguyễn Trung Chính cho biết, CMC đang triển khai tổ hợp trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Hòa Lạc, gồm trung tâm R&D, trung tâm dữ liệu và khu đào tạo đại học. Ông Chính nhấn mạnh ba trụ cột chiến lược của CMC là nghiên cứu - phát triển công nghệ lõi, xuất khẩu dịch vụ số và đào tạo nhân lực chất lượng cao; do đó, cần liên kết không gian chặt chẽ giữa các phân khu chức năng, cùng cơ chế quy hoạch linh hoạt và quỹ đất đủ lớn để phát triển lâu dài.
Trong khi đó, Thiếu tướng Đỗ Minh Phương - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel cho biết Viettel đã đầu tư nhiều dự án tại Hòa Lạc và mong muốn mở rộng thêm diện tích để hình thành khu nghiên cứu - sản xuất quy mô lớn. Ông đề xuất tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện về hạ tầng và quỹ đất ổn định để doanh nghiệp yên tâm triển khai chiến lược dài hạn.
