Khai thác lợi thế mặt nước, người dân Hà Tĩnh chuyển hướng làm kinh tế

Kim Hoa là xã miền núi, có nhiều ao hồ, khe trũng xen kẽ trong vườn đồi. Trước đây, phần lớn diện tích mặt nước này chưa được khai thác hiệu quả, sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa vào kinh tế vườn đồi và chăn nuôi nhỏ lẻ, thu nhập phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải chuyển đổi hình thức sản xuất, tận dụng tốt hơn quỹ đất và mặt nước sẵn có.

Sau sáp nhập đơn vị hành chính, Hội Nông dân xã Kim Hoa xác định, nuôi ốc bươu đen là mô hình phù hợp điều kiện địa phương, vốn đầu tư vừa phải, kỹ thuật không phức tạp. Từ tháng 7/2025, hội tổ chức cho hội viên tham quan, học tập mô hình nuôi ốc bươu đen thương phẩm tại xã Đức Thọ. Sau khi nắm bắt quy trình kỹ thuật, các hộ dân chủ động triển khai tại địa phương. Đến tháng 8/2025, tại các thôn Kim Lĩnh, Tân Hoa, Cao Trà đã hình thành những hồ nuôi ốc đầu tiên, tận dụng ao hồ, khe trũng trong vườn đồi trước đây hiệu quả thấp hoặc bỏ hoang.

Anh Đoàn Anh Phúc (trú tại thôn Kim Lĩnh) là một trong những hộ nuôi ốc sớm. Từ 3 hồ nuôi ban đầu, sau lứa nuôi đầu tiên, gia đình anh thu hoạch gần 2 tấn ốc bươu đen thương phẩm, bán với giá 85.000 đồng/kg. “Trước đây các ao này gần như bỏ không, chỉ để trữ nước. Nuôi ốc tận dụng được diện tích sẵn có, chi phí đầu tư không lớn nhưng cho thu nhập rõ ràng”, anh Phúc cho biết. Từ kết quả này, anh mạnh dạn mở rộng lên 7 hồ nuôi để tăng sản lượng.

Theo anh Phúc, nuôi ốc bươu đen muốn đạt hiệu quả phải làm tốt khâu cải tạo ao và quản lý môi trường nước. Ao nuôi cần được nạo vét bùn, xử lý đáy trước khi thả giống; trong quá trình nuôi phải nuôi đúng mật độ, thay nước định kỳ và theo dõi ốc hằng ngày. “Nếu làm đúng quy trình, ốc lớn đều, ít hao hụt. Nước trong ao nuôi còn tận dụng tưới cho vườn cam, giảm được chi phí sản xuất”, anh Phúc nói.

Cùng thôn Kim Lĩnh, anh Lê Văn Lộc hiện có 3 hồ nuôi với diện tích hơn 3 sào. Vụ nuôi vừa qua, gia đình anh thu hoạch gần 1 tấn ốc thương phẩm và giữ lại khoảng 1 tấn để nuôi gối vụ. “Nuôi ốc không tốn nhiều công, chủ yếu là quản lý nước. Vào mùa mưa phải chủ động rải vôi để hạn chế sốc nhiệt cho ốc. Nếu theo sát kỹ thuật thì rủi ro thấp”, anh Lộc chia sẻ.

Từ hiệu quả của các hộ nuôi riêng lẻ, người dân thôn Kim Lĩnh đã liên kết thành lập tổ hợp tác nuôi ốc bươu đen thương phẩm với 13 hộ tham gia. Việc liên kết giúp các hộ áp dụng thống nhất quy trình kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm và tạo sản lượng đủ lớn để bán cho thương lái. Trong đợt thu hoạch vừa qua, tổ hợp tác đã cung ứng ra thị trường gần 30 tấn ốc bươu đen thương phẩm, giá bán dao động từ 70.000 đến 90.000 đồng/kg.

Bà Phan Thị Châu (trú tại thôn Cao Trà) cho biết, sau khi tham quan các mô hình nuôi ốc trong xã, gia đình bà đã cải tạo ao để nuôi theo hướng bài bản hơn. “Nuôi ốc phù hợp với điều kiện đất đai ở đây, vốn bỏ ra không nhiều mà đầu ra tương đối ổn định. Nếu các hộ cùng liên kết, sản lượng lớn thì việc bán cũng thuận lợi hơn”, bà Châu nói.

Từ Kim Lĩnh, mô hình nuôi ốc bươu đen đang được nhân rộng ra các thôn khác của xã Kim Hoa. Nhiều hộ dân đã chủ động rà soát lại diện tích ao hồ, vườn trũng của gia đình để chuyển đổi từ các hình thức nuôi trồng hiệu quả thấp sang nuôi ốc thương phẩm.

Ông Đậu Thế Chiến, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kim Hoa cho biết, đến nay toàn xã có hơn 40 hộ tham gia nuôi ốc bươu đen với tổng diện tích trên 4 ha mặt nước. Đây là mô hình phù hợp điều kiện miền núi, tận dụng hiệu quả diện tích ao hồ sẵn có. Thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân về kỹ thuật, đồng thời khuyến khích các thôn đủ điều kiện thành lập tổ hợp tác nhằm tổ chức sản xuất bài bản, ổn định.

Theo ông Chiến, chính quyền địa phương đang phối hợp với các đoàn thể hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, hạn chế phát triển tự phát. Việc tổ chức sản xuất theo hướng liên kết sẽ giúp ổn định sản lượng, thuận lợi trong kết nối tiêu thụ và định hướng phát triển lâu dài cho mô hình.