“Hô biến”... môi trường

Liên quan đến vụ án chỉnh sửa dữ liệu quan trắc môi trường diễn ra ở nhiều địa phương trên cả nước, cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an) vừa khởi tố thêm cựu Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Hoàng Văn Thức và 10 bị can với các tội danh vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, đưa hối lộ và nhận hối lộ. Trước đó vài ngày, cơ quan điều tra cũng đã khởi tố 74 bị can về hành vi can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu quan trắc môi trường để qua mặt các cơ quan chức năng.

Không chỉ có cựu Cục trưởng Hoàng Văn Thức, trong số 74 bị can bị khởi tố trước đó, ngoài những người thuộc 59 doanh nghiệp xả thải và lắp đặt thiết bị quan trắc trên cả nước, còn có cả cán bộ, lãnh đạo trong các đơn vị quản lý nhà nước về môi trường tại địa phương. Dư luận vô cùng bức xúc khi mà chính những người được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về môi trường lại trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện hành vi can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu quan trắc, biến những nguồn thải độc hại thành vô hại.

Dù bề ngoài các thiết bị quan trắc được cài đặt tại các công ty phát ra nguồn thải đều được dán niêm phong, đồng thời có hệ thống camera để đảm bảo không ai có thể can thiệp vào hệ thống dữ liệu quan trắc môi trường. Song, thực tế các chỉ số về môi trường khi được truyền về cơ quan quản lý là Sở Nông nghiệp và Môi trường thì đều bị can thiệp, chỉnh sửa từ vượt ngưỡng thành trong ngưỡng cho phép. Tài liệu điều tra cho thấy, thực tế có tới 160 trạm quan trắc môi trường (khoảng 55%) đã bị điều chỉnh kết quả, thậm chí các hành vi trái phép này còn được thực hiện từ xa, không cần “động tay” đến thiết bị.

Việc các bị can từ người của doanh nghiệp đến cán bộ thuộc các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường cấu kết, chủ động thiết lập phần mềm, sử dụng công nghệ để chỉnh sửa, “nhào nặn” gây phẫn nộ trong dư luận xã hội. Một số ý kiến cực đoan còn cho rằng, đây chính là tội ác được lên kế hoạch tỉ mỉ nhằm đánh đổi sức khỏe cộng đồng lấy lợi nhuận cho doanh nghiệp và nhét đầy túi tham của một số cán bộ thoái hóa biến chất. Không chỉ là nỗi bức xúc, dư luận xã hội còn cảm thấy thất vọng khi mà những bị can này vì tiền mà hy sinh môi trường, ảnh hưởng tới muôn đời sau.

Đặc biệt, khi mà việc gian lận các chỉ số môi trường này đặt cạnh nỗ lực thầm lặng của những cá nhân có tâm trong xã hội đang ngày đêm thầm lặng cống hiến tâm sức, trí tuệ để làm sạch, xanh môi trường, thì sự phẫn nộ càng lên đến đỉnh điểm. Mỗi ngày chúng ta thấy những bà nội trợ tỉ mẩn phân loại rác tại nguồn, những bạn trẻ lội bùn dọn kênh rạch, hay những người “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng” chuyên đi dọn rác trên đường phố, ao hồ... Đó là những nỗ lực đầy tự trọng và trách nhiệm để chắt chiu từng chút hy vọng bảo vệ, giữ gìn màu xanh môi trường cho tương lai.

Trong nhiều người dân dù không có lợi ích vật chất vẫn đang hàng ngày cố gắng bằng những hành động thiết thực, cụ thể để “vá” lại môi trường, thì những “ông lớn” lại lạnh lùng “Enter” để xóa đi mọi dữ liệu nguy hại về môi trường, xóa đi trách nhiệm công dân và trách nhiệm quản lý nhà nước về môi trường. Với hành vi can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu quan trắc của các bị can, thử hỏi tới đời con cháu chúng ta môi trường sẽ ra sao? Có lẽ cũng chẳng cần đợi đến tương lai, nếu như doanh nghiệp nào cũng gian lận các chỉ số quan trắc thì môi trường sống hiện nay cũng sẽ bị ô nhiễm nặng nề, chúng ta cũng khó mà sống.

Dĩ nhiên, pháp luật sẽ không dung thứ cho hành vi táng tận lương tâm của các bị can này, họ sẽ phải trả những giá tương xứng. Song, dù họ có phải đi tù, bị phạt tiền, thậm chí bị phạt rất nhiều tiền, thì hậu quả để lại cho xã hội là không thể “cân, đo, đong, đếm” được. Hy vọng, với biện pháp mạnh tay của các cơ quan chức năng, những ai đã, đang và sẽ có ý định tương tự biết sợ mà chùn tay, không tiếp tục đầu độc môi trường, gây hại cho xã hội.