Chuẩn hóa quốc tế trong đào tạo tiến sĩ Luật học trong nước
Các đề xuất và chia sẻ kinh nghiệm liên quan đến mô hình đào tạo tiến sĩ Luật học, phương pháp nghiên cứu, xu hướng liên ngành trong khoa học pháp lý, cũng như những yêu cầu mới đặt ra đối với đào tạo nguồn nhân lực pháp lý trình độ cao hiện nay ở nước ta.
Đó là vấn đề được đưa ra tại Hội thảo khoa học “Đào tạo tiến sĩ Luật tại Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh: Hành trình tri thức và lan toả giá trị pháp lý” do Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh (ULAW) tổ chức, ngày 18/3.
Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS Đỗ Văn Đại – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh cho biết, hiện nay trong công tác đào tạo nhân lực pháp lý trình độ cao đang đặt ra nhiều yêu cầu, thách thức mới, nhất là các hoạt động nghiên cứu và đào tạo sau đại học.
Tại hội thảo, Ban Tổ chức tổ chức thành 2 phiên làm việc, trong đó phiên 1 do GS.TS Đỗ Văn Đại, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh; GS.TS Phạm Hồng Thái, Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Luật và PGS.TS Phan Trung Hiền, Trưởng khoa Luật – Đại học Cần Thơ đồng chủ trì.
Với tham luận về chủ đề 20 năm đào tạo trình độ tiến sĩ các ngành luật (2004–2025), TS Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh và PGS.TS Trịnh Quốc Trung, Trưởng Phòng Đào tạo Sau đại học - Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh thực hiện, đã tổng kết chặng đường hình thành và phát triển của chương trình đào tạo tiến sĩ. Trong đó, làm rõ những thành tựu đạt được trong công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển đội ngũ; đồng thời cũng đề xuất các định hướng phát triển trong giai đoạn tiếp theo.
Với tham luận “Đột phá đổi mới tư duy đào tạo tiến sĩ luật trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước”, GS.TS. Võ Khánh Vinh, Trường Đại học Kiểm sát, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ trong tư duy đào tạo và nghiên cứu pháp lý hiện nay đang hướng tới xây dựng đội ngũ học giả pháp luật có năng lực nghiên cứu độc lập, tư duy sáng tạo và khả năng đóng góp vào quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.
TS Nguyễn Phương Thảo, Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh chia sẻ trong tham luận “Xung đột giữa bảo hộ quyền tác giả và ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Những vấn đề đặt ra đối với tiêu chuẩn sáng tạo trong đào tạo tiến sĩ” về các thách thức pháp lý phát sinh từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, TS Thảo chỉ ra mối quan hệ giữa bảo hộ quyền tác giả và việc sử dụng công nghệ AI trong nghiên cứu học thuật, qua đó đặt ra những vấn đề mới đối với tiêu chuẩn sáng tạo và tính học thuật của luận án tiến sĩ.
Ở góc độ phương pháp nghiên cứu, tham luận “Tiếp cận đa ngành trong thực hiện luận án tiến sĩ ngành luật” của PGS.TS Hà Thị Thanh Bình, Trưởng Khoa Luật Thương mại - Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc kết hợp các phương pháp và tri thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm nâng cao chất lượng và giá trị ứng dụng của nghiên cứu pháp lý.
Một số tham luận cũng đề xuất việc xây dựng mô hình đào tạo và đánh giá nghiên cứu sinh theo hướng mở rộng hợp tác giữa các ngành khoa học, từ đó tạo điều kiện để các nghiên cứu pháp lý gắn kết chặt chẽ hơn với các lĩnh vực kinh tế, xã hội và công nghệ. Trong khi đó, nhiều nhà nghiên cứu luật cũng tập trung phân tích những khó khăn mà nghiên cứu sinh thường gặp trong quá trình thực hiện luận án, đồng thời đề xuất các cơ chế hỗ trợ về học thuật, quản lý và nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo tiến sĩ.
Thông qua các tham luận và trao đổi học thuật tại hội thảo, các nhà khoa học, luật gia, luật sư đã góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra đối với đào tạo tiến sĩ luật trong bối cảnh mới, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy nghiên cứu liên ngành và tăng cường hội nhập quốc tế trong lĩnh vực khoa học pháp lý.
