Cắt thủ tục, giảm gánh nặng hành chính
Cải cách thủ tục hành chính không còn là khẩu hiệu hay phong trào mang tính thời điểm. Công điện mới nhất của Thủ tướng Chính phủ, tiếp tục khẳng định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp bách, gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh quốc gia, sự sống còn của doanh nghiệp và niềm tin của người dân.
Câu chuyện thực tiễn triển khai ở nhiều Bộ, ngành, địa phương đã xuất hiện những điển hình cải cách đáng ghi nhận, cho thấy cải cách TTHC hoàn toàn có thể đi vào thực chất nếu người đứng đầu thực sự quyết liệt.
Thủ tướng đặt ra yêu cầu rất rõ ràng: hoàn thành tối thiểu 30% cắt giảm điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ và thời gian giải quyết thủ tục hành chính trước ngày 31/12/2025; 100% thủ tục liên quan đến doanh nghiệp phải được thực hiện trực tuyến; 100% thủ tục đủ điều kiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh. Những con số “cứng” này đồng thời cũng là thước đo trách nhiệm của từng bộ trưởng, chủ tịch UBND tỉnh, thành phố, vốn là những người phải “chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng”.
Trong bức tranh chung ấy, TPHCM nổi lên như một điểm sáng về cải cách TTHC gắn với chuyển đổi số. Không dừng ở việc ban hành văn bản, thành phố đã lượng hóa cải cách bằng kết quả cụ thể: hơn 80% TTHC được cung cấp trực tuyến toàn trình; trên 2,08 triệu hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn, đạt tỷ lệ 97,2%. Đặc biệt, việc mạnh dạn áp dụng lệ phí “0 đồng” với 109 thủ tục khi thực hiện trực tuyến cho thấy tư duy cải cách đã chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ”, từ thuận tiện cho cơ quan nhà nước sang giảm chi phí thực sự cho người dân, doanh nghiệp. Những con số hàng chục tỷ đồng chi phí xã hội được cắt giảm không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là sự đo đếm cụ thể cho niềm tin.
Đối với Hà Nội cũng đang chịu sức ép không nhỏ từ yêu cầu cải cách TTHC. Việc thành phố đặt mục tiêu cắt giảm tới 50% thời gian giải quyết thủ tục, 100% thủ tục đủ điều kiện thực hiện trực tuyến toàn trình và chỉ yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp thông tin một lần cho thấy, sự chuyển động theo đúng tinh thần Nghị quyết 66/NQ-CP. Quan trọng hơn, trách nhiệm cá nhân của Chủ tịch UBND TP Hà Nội được đặt lên hàng đầu, phù hợp với tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm” mà Thủ tướng nhiều lần nhấn mạnh.
Ở cấp Bộ, ngành, Bộ Xây dựng là điển hình cho cải cách “vượt chỉ tiêu”. Đề xuất cắt giảm 40,5% điều kiện đầu tư kinh doanh (mức cao hơn mức tối thiểu Chính phủ yêu cầu) không chỉ cho thấy nỗ lực nội tại, mà còn phản ánh sự thay đổi tư duy trong quản lý Nhà nước: từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ siết chặt bằng thủ tục sang quản lý bằng tiêu chuẩn, dữ liệu và trách nhiệm. Việc cắt giảm hàng nghìn tỷ đồng chi phí tuân thủ và hàng nghìn ngày xử lý TTHC là minh chứng rõ ràng cho cải cách có thể đo đếm được, chứ không phải cải cách trên giấy.
Có thể nói, công điện của Thủ tướng ngay thời điểm cận Tết nguyên đán đã thẳng thắn chỉ ra những “điểm nghẽn” chưa được tháo gỡ: văn bản sửa đổi còn chậm, tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến ở một số nơi thấp, dữ liệu chưa được công khai và kết nối đồng bộ. Điều này cho thấy, cải cách thủ tục hành chính không thể thành công nếu vẫn còn tư duy cục bộ, ngại thay đổi, sợ trách nhiệm.
Những điển hình từ TPHCM, Hà Nội, Bộ Xây dựng,…cho thấy một thông điệp rõ ràng: cải cách TTHC chỉ thực sự thành công khi mệnh lệnh từ Trung ương được chuyển hóa thành hành động cụ thể ở từng cấp, từng ngành, từng con người. Quyết tâm của người đứng đầu Chính phủ không chỉ là lời nhắc nhở, mà là “tối hậu thư” về trách nhiệm. Trong cuộc đua cải cách này, nơi nào chậm chân không chỉ tụt hậu, mà còn tự đánh mất cơ hội phát triển của chính mình.