Caribe kêu gọi 200 triệu USD cho chương trình bảo tồn đa dạng sinh học

Sáng kiến mang tên “30x30”, do Tổ chức các quốc gia Đông Caribe (OECS) cùng 12 nước thành viên triển khai, là một phần trong nỗ lực toàn cầu hướng tới mục tiêu bảo vệ 30% diện tích đất liền và đại dương vào năm 2030, cam kết đã được các quốc gia thông qua năm 2022. Thông qua chương trình này, các quốc gia Caribe kỳ vọng có thể chủ động hơn trong việc định hướng và triển khai các dự án môi trường thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào ưu tiên của nhà tài trợ.

Bà Safiya Sawney, Đại sứ khí hậu của Grenada, chia sẻ với Reuters rằng, sáng kiến này sẽ huy động nguồn lực từ nhiều kênh khác nhau, bao gồm các tổ chức đa phương, nguồn vốn song phương, quỹ từ thiện và khu vực tư nhân. Bên cạnh đó, các công cụ tài chính mới như hoán đổi nợ lấy bảo tồn thiên nhiên (debt-for-nature swaps) cũng được xem là giải pháp giúp mở rộng nguồn vốn cho bảo tồn.

Tuy nhiên, trong nhiều năm qua nguồn tài trợ môi trường chưa thực sự phát huy hiệu quả như kỳ vọng. Trong giai đoạn 20 năm tính đến năm 2024, các quốc gia thành viên OECS đã huy động khoảng 650 triệu USD cho các hoạt động bảo tồn, song nhiều dự án phải điều chỉnh theo ưu tiên của nhà tài trợ quốc tế. Việc thiếu phối hợp giữa các bên tài trợ đôi khi còn dẫn tới tình trạng trùng lặp chương trình.

Trong cuộc phỏng vấn tuần trước, bà Sawney chia sẻ với phóng viên rằng: “Thoạt nhìn số tiền đó có vẻ rất lớn, nhưng thực tế hiệu quả lại chưa tương xứng”.

Trong khi đó, một báo cáo của sáng kiến Back to Blue - tổ chức về chính sách phát triển bền vững đại dương - nhận định rằng các chương trình hợp tác mang tính khu vực như “OECS 30x30” có thể trở thành bước ngoặt giúp thu hẹp khoảng thiếu hụt tài chính cho bảo tồn hệ sinh thái biển.

Áp lực tài chính đặc biệt lớn đối với các quốc đảo đang phát triển nhỏ (SIDS), vốn được xem là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ nước biển dâng và các tác động của biến đổi khí hậu. Theo Trung tâm Thích ứng Toàn cầu - Global Center on Adaptation, nhóm quốc gia này cần khoảng 12 tỷ USD mỗi năm để thích ứng với biến đổi khí hậu, nhưng hiện chỉ nhận được khoảng 2 tỷ USD.

Vì vậy, các quốc gia Caribe cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận trong phân bổ nguồn vốn, trao nhiều quyền chủ động hơn cho chính phủ địa phương trong việc xây dựng và triển khai dự án. Bà Sawney cho biết thêm, khoảng cách giữa kế hoạch do các quốc gia tự xây dựng và các dự án được tài trợ hiện nay vẫn còn rất lớn.

Trong bối cảnh ngân sách viện trợ phát triển tại nhiều quốc gia giàu có đang bị thu hẹp, các quốc gia Caribe kỳ vọng việc mở rộng dự án theo quy mô khu vực và thu hút thêm nhà đầu tư tư nhân sẽ giúp đảm bảo tính bền vững lâu dài cho các chương trình bảo tồn.