Đêm 20-4-2010, trong khi mũi khoan đang đâm sâu xuống lòng biển thì một tiếng nổ vang trời phát ra trên giàn khoan Deepwater Horizon do Công ty khai thác dầu British Petroleum (BP – Anh quốc) làm chủ. Ngọn lửa bốc lên có thể nhìn thấy từ khoảng cách 60 km. Có tất cả 11 công nhân thiệt mạng ngay tại chỗ, nhiều người bị thương. Hai ngày sau, trong khi hỏa hoạn vẫn tiếp tục thì giàn khoan từ từ chìm xuống biển. Dầu thô từ giếng phụt lên, lan tràn vào cả một vùng biển rộng lớn dọc theo vịnh Mexico

 

 

 

Đây được xem  là tai nạn tràn dầu lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ từ trước đến nay với nhiều hậu quả nghiêm trọng. Dầu loang gây ô nhiễm môi sinh, ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thể dân chúng và các sinh vật sống trong và quanh khu vực. Hiện chưa thể xác định rõ được những thiệt hại ngay tức thời cũng như trong lâu dài, khiến cộng đồng ngư dân với đông đảo người gốc Việt tại các bang Louisiana, Alabama và Mississippi đang gặp phải rất nhiều khó khăn.

Ông Daniel Le, làm việc cho Boat People SOS, một tổ chức phi vụ lợi, trụ sở văn phòng chính ở Biloxi, bang Mississippi cho biết: “Nhiều tháng qua mùi dầu đã bay sâu vào tận trong bờ, người dân e ngại ảnh hưởng tới sức khỏe sau này, còn cộng đồng ngư dân cũng đang rất lo ngại không làm việc được trong một thời gian dài. Đơn giản bởi nếu như vậy họ sẽ không có tiền để trang trải cho các sinh hoạt của họ, như chi trả tiền vay ngân hàng mua tàu bè phải trả hàng tháng, tiền bảo hiểm, tiền nợ nhà, tiền xăng dầu đi biển, chưa kể những chi phí khác trong gia đình. Theo ước đoán của ông Daniel Le, cộng đồng ngư dân gốc Việt và người châu Á khác tại vùng vịnh Mexico có khoảng 30.000 người chuyên sống bằng nghề biển, khoảng 80% trong số này bị ảnh hưởng trực tiếp do nạn dầu loang gây ra.

Ông Andy Lưu, một ngư dân tại Mississippi cho biết, cả gia đình ông trước đây đều trông vào lợi tức từ những tuần lễ đánh cá ngoài khơi vịnh Mexico. Bây giờ gia đình ông đang trong tình trạng khó khăn về kinh tế, với chi phí tiền nhà, tiền ăn uống, bảo hiểm xe cộ... Nói chung, tình trạng kinh tế của ngư dân, và ngay cả dân chúng ở các vùng này đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Hàng quán vắng khách, ngư dân thất nghiệp đi lang thang. Riêng ngư dân ở vùng Louisiana trước đây thu lợi nhuận tính ra gần 300 triệu USD/năm với hàng trăm ngàn tấn thủy hải sản, bây giờ chỉ là con số không. Để khắc phục hậu quả của vụ tai nạn này, Chính phủ Hoa Kỳ đã giao trách nhiệm cho các Cơ quan Liên bang như Bộ Nội An, Quốc Phòng, Nội vụ, Lao động, Cơ quan Bảo vệ Môi Trường, FDA, Lực Lượng Bảo vệ Duyên Hải... cùng hợp sức giải quyết. Tương tự, nhiều cơ quan thiện nguyện cũng đã cử đại diện có mặt tại vùng vịnh Mexico nhằm bảo vệ quyền lợi cho người dân gặp nạn. Trong đó có các tổ chức của người gốc Việt như Asian American For Change, tổ hợp Vietnamese American Disaster & Emergency Consortium (VADEC) cùng các thành viên như BPSOS, WHAP, NAVASA, VATV...

Trong khi đó Công ty BP cũng vừa quyết định dành ra ngân khoản 20 tỷ USD trong quỹ Oil Spill Liability Trust Fund để bồi thường thiệt hại nhân mạng, tổn thất vật chất, việc làm cho cá nhân và cộng đồng. Song số tiền này của BP xem ra chưa đủ để ngư dân ổn định cuộc sống vốn đã bấp bênh của họ.

S.Nguyễn