logo
Thứ hai, 24/11/2014 22:47
Đường dây nóng: (04) 38228302 Email : noidung.dko@gmail.com
 
Thời luận

Phật giáo với “vận nước lâu dài, phong tục giàu thịnh” (27/05/2010)
 
 
 
 
 
 
Tư tưởng đoàn kết luôn được hành trì trong Phật giáo
                                                   
 
Theo Phật lịch, cách đây 2.634 năm, vào ngày trăng tròn, tháng Tư tại vườn Lâm Tỳ Ni dưới chân rặng Hymalaya của Ấn Độ, người mà sau này trở thành Đức Phật đã ra đời. Đối với những Phật tử ở Việt Nam, Lâm Tỳ Ni tuy xa xôi về địa lý nhưng lại vô cùng gần gũi trong tâm linh. Kỷ niệm ngày sinh của Đức Phật cũng là dịp để mọi người ôn lại những mốc thời gian quan trọng gắn liền tư tưởng Phật giáo với lịch sử của dân tộc Việt Nam hơn 20 thế kỷ qua.

Phật giáo được du nhập vào Việt Nam rất sớm, ngay từ đầu Công nguyên qua câu chuyện Chử Đồng Tử học đạo với một nhà sư Ấn Độ. Do tiếp thu Phật giáo trực tiếp từ Ấn Độ nên từ Buddha (Bậc giác ngộ) được dân gian phiên âm thành Bụt trong hầu hết các câu chuyện cổ tích. Trong thời Bắc thuộc, Phật giáo Việt Nam đã xuất hiện nhiều bậc chân sư giác ngộ, nhiều chùa chiền quy củ và thu hút đông đảo người dân đến tu tập. Năm 938, Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, kết thúc 1.000 năm Bắc thuộc, bắt đầu thời kỳ xây dựng nền độc lập tự chủ của dân tộc. Các triều đại phong kiến đầu tiên của Việt Nam  ngay lập tức phải đối mặt với rất nhiều khó khăn không chỉ từ phương Bắc mà còn là loạn lạc khắp nơi đe dọa sự sống còn của nền độc lập non trẻ. Kể từ khi Ngô Quyền lên ngôi cho tới khi nhà Đinh kết thúc chỉ trong 4 thập niên ngắn ngủi thế mà biết bao biến cố đã xảy ra. Thập đạo tướng quân Lê Hoàn lên ngôi vua trong lúc thế nước “nghìn cân treo sợi tóc”. Ông đã mang nỗi lo âu đó hỏi Thiền sư Pháp Thuận: “Vận nước rồi sẽ ra sao?”. Pháp Thuận đáp: “Quốc tộ như đằng lạc, Nam thiên lý thái bình, Vô vi cư điện các, Xứ xứ tức đao binh” (có nghĩa là: Vận nước như cây leo, Trời Nam mở thái bình, Vô vi trong chính sách, Chốn chốn hết đao binh). Với tư cách là một thiền sư Phật giáo, Pháp Thuận đã khuyên vua nên theo con đường tùy duyên của Phật mà ứng xử để hoá giải thế “nghìn cân treo sợi tóc” của đất nước. Hành xử uyển chuyển, linh hoạt như tính chất của loài dây leo, tuy yếu nhưng luôn vươn lên về phía có ánh sáng mặt trời. Tiếp đó, ông khuyên Vua nên thi hành các chính sách vô vi nhằm đem lại sự ổn định cho quốc gia. Vô vi ở đây là “vô trước, vô chấp” theo tinh thần Phật giáo. Làm việc cho mọi người không phải với suy nghĩ vì mình là vua và mọi người phải biết ơn mình, mà làm vì hạnh phúc của muôn dân, xem hạnh phúc của nhân dân là hạnh phúc của bản thân mình, đó là vô trước. Thi hành những chính sách khoan dung, trọng dụng hiền tài, không kể quá khứ, dòng họ, phe phái trước đây, giúp họ nhận thức được rằng đất nước này là của chung chứ không của riêng ai, nên phải cùng nhau bảo vệ và xây dựng, đó là vô chấp.
 
Tắm phật- Nghi lễ truyền thống của Phật giáo
                                                         

Tinh thần “vô trước, vô chấp” của Phật giáo cũng được vua Lý Thái Tổ thấm nhuần và thể hiện trong Chiếu dời đô: “Làm như vậy là chọn nơi trung tâm, lo cho nghiệp lớn, tính toán cho con cháu muôn đời sau. Trên thì thuận mệnh trời, dưới theo ý nguyện của dân, thấy tiện lợi thì dời đổi, cho nên vận nước lâu dài, phong tục giàu thịnh”. Chúng ta biết rằng bên cạnh Lý Công Uẩn luôn có vị thầy gần gũi là Thiền sư Vạn Hạnh, người nối tiếp dòng thiền Tỳ Ni Đa Lưu Chi, một dòng thiền của người Việt lúc bấy giờ. Do đó, “lo cho sự nghiệp lớn lao, tính toán cho con cháu muôn đời sau” hẳn là cứu cánh của người Việt và nước Việt vừa thoát ra khỏi nghìn năm Bắc thuộc. Sự nghiệp đó có đóng góp không nhỏ của Phật giáo Việt Nam mà cụ thể là các thiền sư, vừa là thầy dạy của vua vừa là cố vấn của triều đình. Sự gắn bó của Phật giáo vào công cuộc bảo vệ, xây dựng nền độc lập tự chủ đầu tiên của nước ta hướng tới “vận nước lâu dài, phong tục giàu thịnh” cũng chính là tinh thần “cư trần lạc đạo” của Phật hoàng Trần Nhân Tông về sau. Một trong những yếu tố quan trọng giúp nhà Trần ba lần đánh bại quân Nguyên Mông xâm lược chính là tinh thần đoàn kết quốc gia. Kế thừa các di sản độc lập của Phật giáo Việt Nam trước đó, dòng thiền Trúc Lâm của nhà Trần chính là dòng thiền Việt Nam, của tư tưởng Việt Nam. Quốc gia cần đoàn kết để chống xâm lăng trước mắt, ông vua là tư tưởng gia, dung hợp là quốc sách. Thực tế ấy đi vào tư tưởng thiền của ông vua, thiền ấy kết tinh từ thực tiễn Việt Nam. Theo GS Cao Huy Thuần, Phật giáo đời Trần vừa rộng vừa sâu, rộng ở nền móng, sâu ở thượng đỉnh, dưới trên đều cùng một tư tưởng thông suốt, như lời nhận xét của nho gia Lê Quát: “Nhà Phật lấy hoạ phúc để cảm động lòng người sao mà được người tin theo lâu bền như thế! Trên từ vương công, dưới đến dân thường hễ bố thí vào cửa nhà Phật thì dù hết tiền cũng không sẻn tiếc. Cho nên từ trong kinh thành đến ngoài châu phủ, cho đến thôn cùng ngõ hẻm, không phải ra lệnh mà tuân theo, không phải bắt thề mà giữ đúng”. Luật pháp trên thế gian này ít có chỗ nào mà thần kỳ như thế.

Tư tưởng đoàn kết còn được hành trì trong chính tư tưởng Phật giáo, giữa thiền và tịnh. Vua Trần Nhân Tông. Sư tổ thiền Trúc Lâm, vân du nhiều nơi trong nước để khuyên dân tu trì ngũ giới và hành thập thiện. Bởi vì Vua biết không phải ai cũng tu thiền được. Ngược lại, trì ngũ giới và hành thập thiện ai cũng làm được, Phật giáo không bị giới hạn trong một thế khu biệt chuyên môn nào. Nói như hoà thượng Thích Thanh Từ (Thiền viện Trúc Lâm), Phật giáo được quần chúng hoá, thiền tông được quần chúng hoá, nên ta ở giữa bụi đời mà vẫn “cư trần lạc đạo”.

HỮU NGUYÊN -     Ảnh: Hoàng Long
Gui cho ban be Gửi cho bạn bè print Bản in
Gửi bình luận của bạn
Họ tên:  
Email:  
Nội dung:
Mã an toàn* Ma an toan
Xem các bài viết theo ngày calendar
Các bài mới hơn:
bullet Rừng sẽ xanh hơn (29/10/2014)
bullet Tiền lương và phẩm giá con người (28/10/2014)
bullet Nhức nhối báo lá cải (27/10/2014)
bullet Chống bệnh cơ hội (25/10/2014)
bullet Bài toán cơ bản, nguyên tắc và giới hạn mong manh (24/10/2014)
Các bài đã đăng:
bullet Du lịch: Đừng “tham bát, bỏ mâm” (26/05/2010)
bullet Đừng khai thác đến cạn kiệt “rừng vàng, biển bạc” (24/05/2010)
bullet Di sản pháp quyền của dân tộc (19/05/2010)
bullet Cần mạnh từ cơ sở (17/05/2010)
bullet Chiến thắng của nhân loại (10/05/2010)
bullet Thủy điện vừa và nhỏ- hậu quả khó lường? (06/05/2010)
bullet Ngoại tệ chảy ra nước ngoài (28/04/2010)
bullet Việt Nam chia sẻ mối quan tâm của cả thế giới (14/04/2010)
bullet Văn hoá pháp lý và giáo dục pháp luật (13/04/2010)
bullet Minh bạch để hạn chế “rò rỉ” thông tin (12/04/2010)
Xem tiếp >>
Tổng biên tập: Hồng Thanh Quang
Phó Tổng biên tập: Nguyễn Quốc Khánh
Thư ký tòa soạn: Hà Trọng Nghĩa
Báo Đại Đoàn Kết
- Giấy phép xuất bản số 270/GP-TTĐT ngày 27/12/2010 của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc thiết lập trang báo điện tử
- Tòa soạn và trị sự: 66 Bà Triệu - Hà Nội - ĐT: (04) 38228303 - FAX: (04) 38228547 - Email: toasoan@baodaidoanket.com.vn - Đường dây nóng : (04) 39433164 - (08) 39327989
- Ban đại diện tại TP. Hồ Chí Minh: 176 Võ Thị Sáu, TP. Hồ Chí Minh - ĐT: (08) 39326703 - FAX: (08) 39326130 - Email: daidoanket2vp@hcm.vnn.vn
Đà Nẵng: 149, Trưng Nữ Vương, TP. Đà Nẵng. ĐT: (0511) 3700929; 0983043125. Email: daidoanketvpdn@gmail.com
Các văn phòng thường trú:
- Thanh Hóa: Đường Hạc Thành, TP. Thanh Hóa. ĐT: (037) 3854310
- Khánh Hòa: A4 chung cư 2, TP. Nha Trang, Khánh Hoà. ĐT/Fax: (058) 3870608
- Cần Thơ: 5A đường 30-4, TP Cần Thơ - ĐT/Fax: (071) 3839444.